Một thỏa thuận khung thương mại mới giữa Mỹ và EU vừa được công bố, bao gồm các nhượng bộ về thuế quan, cam kết lớn về năng lượng, công nghệ và vấp phải những phản ứng trái chiều từ cả hai phía.
Quan hệ thương mại xuyên Đại Tây Dương chuẩn bị bước vào một giai đoạn mới sau khi Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu (EU) công bố chi tiết về một thỏa thuận thương mại vào thứ Năm vừa qua. Thỏa thuận Khung về Thương mại Tương hỗ, Công bằng và Cân bằng ("Thỏa thuận Khung") được thiết kế nhằm giải quyết các mất cân bằng thương mại và mang lại lợi ích cho cả hai nền kinh tế thông qua các nhượng bộ lẫn nhau và các chính sách kinh tế phối hợp.
Các điều khoản chính về thuế quan
Theo thỏa thuận, các cam kết chính về thuế quan bao gồm:
• Về phía EU: Sẽ xóa bỏ hoàn toàn thuế quan đối với tất cả hàng hóa công nghiệp của Mỹ và cung cấp quyền tiếp cận thị trường ưu đãi cho nhiều sản phẩm nông nghiệp của Mỹ, bao gồm các loại hạt, sữa, trái cây, rau quả và thịt.
• Về phía Mỹ: Cam kết áp dụng mức thuế trần tối đa 15% đối với hầu hết hàng hóa từ EU. Một số trường hợp ngoại lệ sẽ chỉ nhận được đối xử theo quy chế Tối huệ quốc (MFN).
Tuyên bố chung của Mỹ và EU nêu rõ: "Thỏa thuận Khung này là một minh chứng cụ thể cho cam kết của chúng tôi về thương mại và đầu tư công bằng, cân bằng và cùng có lợi. Nó phản ánh sự thừa nhận của EU đối với các quan ngại của Hoa Kỳ và quyết tâm chung của chúng tôi trong việc giải quyết các mất cân bằng thương mại."
Phản ứng trái chiều từ hai bờ Đại Tây Dương
Tin tức về thỏa thuận đã gây ra những phản ứng đa chiều. Nhà phân tích địa chính trị Velina Tchakarova nhận định trên mạng xã hội X: "EU đã chấp nhận các mức trần mang tính phòng thủ, trong khi Mỹ giành được quyền tiếp cận thị trường mang tính tấn công. Châu Âu đã đánh đổi quyền tự chủ để lấy sự ổn định trong trật tự mới của Trump, nơi thuế quan là một vũ khí vĩnh viễn chứ không phải công cụ đàm phán."
Tuy nhiên, vẫn có những điểm tích cực cho phía châu Âu. Chủ tịch Ủy ban châu Âu, Ursula von der Leyen, nhấn mạnh rằng EU là đối tác thương mại duy nhất trên thế giới của Mỹ được áp dụng một mức thuế trần toàn diện.
Về phía Mỹ, phản ứng rất tích cực. Bộ trưởng Thương mại Hoa Kỳ, Howard Lutnick, tuyên bố: "Chương trình nghị sự thương mại 'Nước Mỹ trên hết' đã đảm bảo được đối tác thương mại quan trọng nhất, tạo ra một chiến thắng lớn cho người lao động, các ngành công nghiệp và an ninh quốc gia của Mỹ. Thuế quan nên là một trong những từ được yêu thích của nước Mỹ."
Cam kết chiến lược về Năng lượng, Công nghệ và Đầu tư
Một phần quan trọng của thỏa thuận tập trung vào các điều khoản năng lượng và công nghệ:
• EU cam kết mua khoảng 750 tỷ USD các sản phẩm khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), dầu mỏ và năng lượng hạt nhân của Mỹ cho đến năm 2028.
• EU sẽ mua thêm 40 tỷ USD chip AI của Mỹ cho các trung tâm máy tính.
• Các công ty châu Âu dự kiến sẽ đầu tư thêm 600 tỷ USD vào các lĩnh vực chiến lược của Mỹ đến năm 2028.
• EU có kế hoạch tăng cường đáng kể việc mua sắm các thiết bị quân sự và quốc phòng từ các nhà cung cấp của Mỹ.
Vượt ra ngoài thuế quan
Ngoài thuế quan, hai bên cam kết giải quyết các rào cản phi thuế quan thông qua việc công nhận lẫn nhau các tiêu chuẩn ô tô và tăng cường hợp tác kỹ thuật. Thỏa thuận cũng giải quyết các lo ngại lâu nay của Mỹ về các quy định môi trường của EU, với các cam kết cụ thể nhằm sửa đổi Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon (CBAM) và tạo sự linh hoạt trong việc thực thi các chỉ thị về bền vững của doanh nghiệp.
Về thương mại số, EU xác nhận sẽ không áp dụng phí sử dụng mạng, và cả hai bên đồng ý không áp đặt thuế hải quan đối với các giao dịch điện tử.
Cả hai bên đều xem thỏa thuận khung này là bước đầu tiên trong một quy trình hợp tác liên tục, với các lĩnh vực đàm phán bổ sung sẽ được giải quyết trong các vòng tiếp theo.