Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Chuyển tư duy từ phát triển dịch vụ sang xây dựng năng lực logistics quốc gia
-
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu chuyển mạnh tư duy phát triển logistics từ một ngành dịch vụ đơn thuần sang xây dựng năng lực logistics quốc gia, coi đây là động lực quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh, giảm chi phí, tăng năng suất và mở rộng không gian phát triển kinh tế.
Logistics phải trở thành động lực tăng trưởng của nền kinh tế
Sáng 2/11, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với Đảng ủy Chính phủ và các cơ quan liên quan về định hướng phát triển logistics quốc gia và hạ tầng logistics.
Sau khi nghe báo cáo và ý kiến trao đổi của các đại biểu, phát biểu kết luận buổi làm việc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ tư duy phát triển dịch vụ logistics sang xây dựng năng lực logistics quốc gia.
Theo Tổng Bí thư, logistics không đơn thuần là câu chuyện của một ngành kinh tế mà là năng lực tổ chức, kết nối và vận hành của toàn bộ nền kinh tế. Lĩnh vực này gắn trực tiếp với năng lực cạnh tranh quốc gia, khả năng tự chủ, sức chống chịu của nền kinh tế cũng như yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh.
Đặc biệt, trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số, logistics cần thực sự trở thành động lực thúc đẩy tăng trưởng, nâng cao năng suất, giảm chi phí, mở rộng không gian phát triển và tạo ra những nguồn tăng trưởng mới.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu đặt phát triển logistics trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước, với sự chỉ đạo và điều phối thống nhất ở tầm Chính phủ. Đây không thể là nhiệm vụ riêng của một bộ, ngành hay từng địa phương, mà cần có đầu mối điều phối rõ ràng, phân định trách nhiệm cụ thể và cơ chế xử lý hiệu quả các vấn đề chung của toàn hệ thống.
Đưa Việt Nam trở thành trung tâm logistics và trung chuyển quốc tế
Một định hướng lớn được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh là phải có khát vọng và quyết tâm đưa Việt Nam trở thành trung tâm logistics, trung chuyển và phân phối hàng hóa quan trọng của khu vực và thế giới.
Việt Nam không chỉ cần tổ chức tốt hoạt động xuất nhập khẩu của mình mà còn phải chủ động thu hút các dòng hàng quốc tế đến trung chuyển, lưu kho, phân phối và cung cấp các dịch vụ tạo giá trị gia tăng. Qua đó, từng bước tham gia sâu hơn vào tổ chức, điều phối chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.
Theo định hướng này, lợi thế về vị trí địa lý cần được chuyển hóa thành lợi thế cạnh tranh, nguồn lực phát triển và vị thế kinh tế quốc tế. Mục tiêu phải được cụ thể hóa bằng việc hình thành các trung tâm logistics, cửa ngõ giao thương và hành lang vận tải quốc tế có sức cạnh tranh thực chất, với lộ trình và bước đi phù hợp.
Cùng với đó, Việt Nam cần phát triển mạng lưới logistics quốc gia thống nhất, đồng bộ và hiện đại, gắn với tổ chức lại không gian kinh tế và tăng cường kết nối quốc tế. Quy hoạch phải phát huy lợi thế của từng vùng, từng địa phương trong tổng thể mạng lưới chung, khắc phục tình trạng đầu tư phân tán, thiếu liên kết hoặc phát triển theo địa giới hành chính.
Khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển xanh được xác định là những động lực đột phá để hiện đại hóa ngành logistics, từng bước đưa logistics số và logistics xanh trở thành lợi thế cạnh tranh mới của Việt Nam.
Hình thành doanh nghiệp logistics Việt Nam quy mô lớn
Về phát triển doanh nghiệp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu xây dựng các doanh nghiệp logistics Việt Nam đủ mạnh, từng bước làm chủ những khâu có giá trị gia tăng cao trong chuỗi cung ứng quốc tế.
Nhà nước cần có cơ chế, chính sách khuyến khích hình thành một số doanh nghiệp logistics quy mô lớn, đủ năng lực tổ chức chuỗi cung ứng, vận tải, trung chuyển, phân phối quốc tế và cung cấp các dịch vụ tích hợp có giá trị gia tăng cao.
Song song với đó là phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp logistics trong nước, tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp logistics với các nhà sản xuất, doanh nghiệp xuất nhập khẩu, thương mại và các tập đoàn logistics quốc tế.
Để hiện thực hóa mục tiêu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ một số nhóm nhiệm vụ trọng tâm.
Trước hết, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế và nâng cao hiệu quả điều phối quốc gia; rà soát, hoàn thiện quy hoạch mạng lưới logistics theo mô hình đa trung tâm, đa phương thức. Việc lựa chọn vị trí, quy mô các trung tâm logistics phải căn cứ vào lợi thế kết nối, nguồn hàng, vùng sản xuất, thị trường, quỹ đất và hiệu quả đầu tư.
Quy hoạch cần phân định rõ trung tâm logistics cấp quốc gia, cấp vùng và các đầu mối chuyên ngành; tránh đầu tư theo phong trào khi chưa xác định được nguồn hàng và phạm vi phục vụ.
Về hạ tầng, cần phát triển mạng lưới logistics theo các hành lang kinh tế, ưu tiên kết nối cảng biển, cảng hàng không, ga hàng hóa và cửa khẩu với khu công nghiệp, vùng sản xuất và trung tâm tiêu dùng.
Đồng thời, đẩy mạnh kết nối dữ liệu, chuẩn hóa và chia sẻ thông tin về nguồn hàng, luồng hàng, năng lực thông quan, vận tải, cảng và kho bãi; tăng cường hợp tác quốc tế nhằm nâng cao hiệu quả vận hành toàn hệ thống.
Đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển logistics xanh
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu thúc đẩy chuyển đổi số và hình thành hệ thống dữ liệu logistics dùng chung.
Các dữ liệu, chứng từ điện tử cần được chuẩn hóa, bảo đảm khả năng kết nối giữa doanh nghiệp với cơ quan hải quan, cảng, kho bãi và đơn vị vận tải. Đồng thời, phát triển hệ thống thông tin về nguồn hàng, năng lực kho, phương tiện và tình trạng lưu thông.
Doanh nghiệp nhỏ cần được hỗ trợ tiếp cận các giải pháp công nghệ phù hợp. Việc ứng dụng công nghệ cần hướng tới giảm phương tiện chạy rỗng, tối ưu hóa tuyến đường, quản lý tồn kho, nâng cao độ chính xác trong giao hàng và bảo đảm an toàn dữ liệu.
Bên cạnh chuyển đổi số, logistics xanh và khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng cũng là những yêu cầu quan trọng. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu khuyến khích sử dụng phương thức vận tải tiết kiệm năng lượng, phát triển kho bãi hiệu quả năng lượng và phương tiện ít phát thải; đồng thời nâng cao tính tự chủ của chuỗi cung ứng, gắn phát triển logistics với bảo đảm an ninh kinh tế quốc gia.
Về nguồn lực, cần gắn đào tạo nhân lực với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, ưu tiên các lĩnh vực quản trị chuỗi cung ứng, vận tải đa phương thức, công nghệ số và logistics xanh. Cơ chế tài chính cũng phải phân định rõ phần Nhà nước đầu tư cho hạ tầng công cộng, kết nối dùng chung và phần doanh nghiệp đầu tư kinh doanh, bảo đảm huy động vốn theo hiệu quả của từng dự án.
Khẩn trương tháo gỡ các điểm nghẽn ngay trong năm 2027
Về những nhiệm vụ cần triển khai ngay, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu khẩn trương rà soát, đề xuất nâng tầm Chiến lược phát triển logistics Việt Nam, đặt trong tổng thể các yêu cầu phát triển mới của đất nước, nhất là mục tiêu tăng trưởng hai con số và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Cùng với đó, cần sớm xác lập cơ chế chỉ đạo, điều phối logistics quốc gia; rà soát, nhận diện những điểm nghẽn lớn nhất cần tập trung tháo gỡ trong giai đoạn trước mắt, đặc biệt là năm 2027.
Một nhiệm vụ quan trọng khác là xây dựng chương trình phát triển một số cửa ngõ và trung tâm logistics quốc tế trọng điểm, đồng thời thiết lập hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả logistics quốc gia.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị các bộ, ngành và địa phương triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, xác định rõ cơ quan chủ trì, tiến độ và trách nhiệm thực hiện. Trước mắt, cần ưu tiên tháo gỡ những vướng mắc về kết nối hạ tầng, kiểm tra chuyên ngành, quy hoạch trung tâm logistics và chia sẻ dữ liệu.
Mục tiêu cuối cùng là từng bước đưa chi phí logistics của Việt Nam tiệm cận mức bình quân khu vực và thế giới, nâng cao chất lượng dịch vụ, gia tăng giá trị trong nước và phát huy vai trò của Việt Nam trong mạng lưới logistics khu vực và toàn cầu.