Mỹ áp thuế 50% lên các quốc gia cung cấp vũ khí cho Iran: Một đòn giáng mới vào chuỗi cung ứng
-
Theo thông tin từ Supply Chain Dive, vào thứ Tư vừa qua, Tổng thống Donald Trump đã thông báo qua một bài đăng trên Truth Social rằng Hoa Kỳ sẽ áp mức thuế quan 50% đối với hàng hóa từ các quốc gia tham gia cung cấp vũ khí quân sự cho Iran. Lệnh này có hiệu lực ngay lập tức.
Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump trả lời các câu hỏi tại Phòng Bầu Dục thuộc Nhà Trắng vào ngày 31 tháng 3 năm 2026, ở Washington, D.C.(Nguồn ảnh: Alex Wong qua Getty Images)Những điểm chính từ tuyên bố của Tổng thống
Ông Trump nhấn mạnh trong bài viết: "Sẽ không có bất kỳ ngoại lệ hay miễn trừ nào!". Tuy nhiên, ông không chỉ đích danh những quốc gia cụ thể nào sẽ nằm trong diện bị áp thuế.Tính đến sáng thứ Tư, Nhà Trắng vẫn chưa công bố bất kỳ văn bản chính thức nào về sắc thuế này. Tổng thống cũng chưa làm rõ cách thức triển khai cụ thể cho việc thu thuế.
Những rào cản pháp lý và thực thi
Một chi tiết quan trọng được Supply Chain Dive lưu ý là vào đầu năm nay, Tòa án Tối cao đã bãi bỏ quyền đơn phương áp đặt các mức thuế quan diện rộng của ông Trump theo Đạo luật Quyền năng Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) — một đạo luật mà Tổng thống thường xuyên tận dụng trước đó để ban hành các lệnh thu thuế.
Ông Pete Mento, Giám đốc dịch vụ tư vấn thương mại toàn cầu tại Baker Tilly, nhận định trên LinkedIn:
"Bài đăng nói rằng lệnh này có hiệu lực 'ngay lập tức', nhưng vẫn chưa rõ nó sẽ được thực hiện bằng cách nào hoặc dựa trên thẩm quyền/biện pháp khắc phục thương mại nào. Khi công cụ IEEPA không còn, đây không phải là một lời đe dọa dễ dàng thực thi."Bối cảnh địa chính trị và áp lực lên vận tải
Thông báo này được đưa ra chỉ một ngày sau khi Mỹ, Israel và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn trong hai tuần. Kể từ khi Mỹ và Israel thực hiện các cuộc không kích vào Iran ngày 28/02, cuộc xung đột này đã gây ra:- Thách thức logistics: Gây gián đoạn nghiêm trọng cho các chuỗi cung ứng.
- Cú sốc giá nhiên liệu: Đẩy giá cước vận tải tăng cao.
- Áp lực đàm phán: Gây khó khăn cho các cuộc thương thảo hợp đồng giữa hãng vận tải và chủ hàng.
Tương lai của Eo biển Hormuz
Trong một bài đăng khác vào thứ Ba, ông Trump cho biết thỏa thuận ngừng bắn phụ thuộc vào việc Iran phải đồng ý mở lại hoàn toàn và ngay lập tức Eo biển Hormuz — tuyến đường hàng hải huyết mạch cho dầu mỏ thế giới.Bà Karin Ström, Phó Chủ tịch Logistics và Chuỗi cung ứng tại Proxima, nhận định rằng việc mở cửa trở lại có điều kiện này sẽ mang lại "sự nhẹ nhõm tạm thời" cho chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, bà cũng cảnh báo về những bất ổn kéo dài:
"Mặc dù 20% lượng dầu đường biển và hầu hết khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) của khu vực đi qua eo biển này, nhưng nhiều tàu vận tải có thể sẽ chưa quay lại ngay lập tức. Họ cần những đảm bảo chắc chắn hơn về sự an toàn cho hàng hóa và thuyền viên."Phân tích các rủi ro cốt lõi
Supply Chain Dive nhận định đây là một bước đi mang tính "vũ khí hóa" thương mại để phục vụ mục đích an ninh quốc gia, gây ra 3 hệ lụy trực tiếp:- Tính bất định về pháp lý: Chuyên gia Pete Mento từ Baker Tilly chia sẻ với Supply Chain Dive rằng việc thực thi thuế quan "ngay lập tức" là cực kỳ khó khăn khi thiếu các cơ chế pháp lý hỗ trợ.
- Áp lực chi phí đè nặng: Sau các đợt không kích vào tháng 2/2026, chi phí nhiên liệu đã tăng vọt (giá dầu bay đạt mức 197 USD/thùng). Mức thuế 50% này, nếu được thực thi, sẽ là đòn giáng thứ hai vào biên lợi nhuận của các nhà nhập khẩu.
- Thẩm định chuỗi cung ứng (Due Diligence): Các doanh nghiệp giờ đây không chỉ lo về giá cước mà còn phải rà soát kỹ lưỡng xem quốc gia cung ứng của mình có nằm trong "danh sách đen" về hỗ trợ quân sự hay không.
Góc nhìn của QALogistics đối với thị trường Việt Nam
Dựa trên những thông tin mà Supply Chain Dive đã cung cấp, QAL nhận thấy:
Mặc dù Việt Nam không nằm trong nhóm rủi ro trực tiếp về chính trị, nhưng các biến động thuế quan toàn cầu luôn tạo ra hiệu ứng dịch chuyển dòng hàng hóa.Sự không chắc chắn này khiến các hãng vận tải (carriers) khó đưa ra các hợp đồng dài hạn, đẩy thị trường vào tình trạng giá cước biến động theo tuần.
Quang Anh Logistics – Cùng Đối Tác Vươn Tới Những Tầm Cao Mới
