Giáo chủ Iran chết thì có chấm dứt chiến tranh sớm không?

[DNTH]

Có thể có, có thể không. Đâu là những yếu tố quan trọng các phe đang cân nhắc lúc này?

1. Cán cân quyền lực sẽ nghiên về bên nào? Cho đến nay các ứng viên thay thế đều được cho là sẽ không nhượng bộ yêu cầu cốt lõi của Mỹ về hạt nhân.

2. Đa số đều sẽ nỗ lực tìm kiếm một nỗ lực đình chiến với Mỹ nhưng đều có "lằn ranh đỏ" ở khá xa mục tiêu của cụ Trump.

3. Rủi ro buộc Israel và Mỹ thực hiện đổ bộ vẫn còn, nhưng đó sẽ là điều mà cụ Trump tránh để không bị sa lầy. Những thông tin từ vệ tinh cho thấy cụ Trump không chuẩn bị cho một cuộc chiến lâu dài.

4. Nếu cuộc chiến kéo dài, rủi ro về an ninh hàng không ở Vùng Vịnh và eo biển Hormuz có thể kéo một số nền kinh tế vào suy thoái, và ông bị tổn hại nặng lại là ... ông Trung Quốc và các nền kinh tế ở Châu Á.

5. Chưa gì hôm nay mấy ông thuộc 2 bộ ở UK đã cãi lộn hà rầm lên truyền thông vụ Anh có thể phải tham gia hỗ trợ và việc giành ngân sách ra khi cần tham gia. Người ta đánh nhau mà mấy ông ngồi yên ở nhà chuẩn bị cũng đánh lộn nữa.

Tuy nhiên nhìn chung, ngân sách quốc phòng của UK sẽ tăng mạnh trong đợt review 2027. Điều tương tự cho nhiều nước Châu Âu và Châu Á.

Cổ phiếu defense toàn cầu sẽ hưởng lợi từ nay đến 2027 là ít với khả năng một khoản chi lớn "chưa từng có" của các nước EU, UK và Nhật Bản.

Hoặc nợ công sẽ tăng mạnh hoặc tăng vừa (đổi lại nợ công tăng ít là cắt chi phúc lợi và review lại các kế hoạch hưu trí).

Nói chung là chính phủ đánh nhau thì dân thường ngồi im hưởng lợi là chỉ có trên thiên đường.

Hiểu thời cuộc để chuẩn bị bảo vệ sự mất giá không tránh khỏi của tiền tệ toàn cầu (nợ công sẽ vượt các cột mốc dự báo).

Khả năng "wider conflict" vs "easy victory" vẫn là ẩn số với mình sau khi đọc hết một loạt quick research note hôm nay. Kết quả có thể là một cái cù nhầy nào đó ở giữa mà Israel thì luôn đóng vai bơm thổi để Mỹ involved as long as possible.

Nói một cách đơn giản, nói như Jeremy Bowen thì quyết định quánh Iran là một "quyết định nguy hiểm nhưng Mỹ và Israel nhìn thấy cơ hội không thể bỏ lỡ".

Và đánh giá về tình hình thì dưới đây là những đoạn mình cho là hợp lý.

1/ "Đã có những dấu hiệu cho thấy Iran có thể đã sẵn sàng chấp nhận một thỏa thuận JCPOA phiên bản thứ hai, ít nhất là để câu giờ. Tuy nhiên, dường như phía Mỹ cũng đã đưa ra các yêu cầu khắt khe nhằm hạn chế chương trình tên lửa và việc Iran hỗ trợ các đồng minh trong khu vực vốn đối đầu với Israel và Mỹ. Đối với Tehran, điều đó là không thể chấp nhận được, chẳng khác nào một sự đầu hàng."

2/ "Trong tư duy của giới lãnh đạo Iran, việc từ bỏ tên lửa và các đồng minh thậm chí có thể khiến họ dễ bị tổn thương trước một cuộc lật đổ chính quyền hơn là mối đe dọa – và hiện tại là thực tế – của các cuộc tấn công."

3/ "Những nhà lãnh đạo còn lại của Iran giờ đây sẽ phải tính toán cách để vượt qua cuộc chiến, cách để sinh tồn và quản lý những hệ lụy đi kèm. Các nước láng giềng, dẫn đầu bởi Saudi Arabia, sẽ không khỏi bàng hoàng trước sự bất ổn cực độ và những hệ quả tiềm tàng từ các sự kiện ngày hôm nay."

4/ "Xét tới khả năng 'xuất khẩu rắc rối' của Trung Đông, sự bùng nổ của một cuộc chiến mới và khốc liệt hơn càng làm trầm trọng thêm tình trạng bất ổn của một khu vực và một thế giới vốn đã hỗn loạn, bạo lực và đầy nguy hiểm."

Hồ Quốc Tuấn