KHÔNG ỒN ÀO, KHÔNG KHOE KHOANG NHƯNG NGƯỜI GỐC HOA LUÔN NẮM MỘT PHẦN XƯƠNG SỐNG SẢN XUẤT & THƯƠNG MẠI TẠI VIỆT NAM: VÌ SAO?

[DNTH]

🧮Giải mã "Gen" kinh doanh của người gốc Hoa
Nếu nhìn vào bản đồ kinh tế tư nhân Việt Nam giai đoạn Đổi Mới, ta thấy một hiện tượng thú vị: Sự trỗi dậy mạnh mẽ của những ông chủ khổng lồ thầm lặng" gốc Hoa. Đó là Kinh Đô (Trần Kim Thành), Thiên Long (Cô Gia Thọ), lụa Thái Tuấn (Thái Tuấn Chí), sứ Minh Long (Lý Ngọc Minh), dép Biti's (Vưu Khải Thành)...

Họ không ồn ào trên truyền thông nhưng lại nắm giữ "long mạch" sản xuất của cả một thập kỷ. Vậy điều gì đã giúp họ thành công rực rỡ cùng một thời điểm và sống sót qua những cơn biến động khốc liệt của thị trường?

1️⃣GEN "CUNG HỶ PHÁT TÀI" CỦA NGƯỜI HOA
Điểm chung kinh ngạc giữa Biti's, Thiên Long, Kinh Đô nằm ở chiến lược mà giới quản trị phương Tây gọi là Lợi thế quy mô, còn người Hoa gọi nôm na là: "Lấy sản lượng đè giá thành".
Dù đi lên từ những tổ hợp sản xuất nhỏ, tư duy của họ luôn hướng tới mục tiêu sản lượng khổng lồ. Họ chấp nhận nhặt từng đồng bạc cắc, biên lợi nhuận cực mỏng trên mỗi sản phẩm để đổi lấy một thị phần bao trùm (Tương tự cách Xiaomi của Lôi Quân làm sau này).

Tư duy này trùng khớp một cách kỳ lạ với chiến lược quốc gia của Trung Quốc. Hãy nhìn cách Bắc Kinh nỗ lực kéo chi phí logistics trong mấy năm gần đây từ 18% GDP xuống còn 14% để thấy rằng mục tiêu của họ không phải kiếm lời từ vận chuyển, mà là hạ thấp chi phí lưu thông tối đa. Khi chi phí thấp, giá bán rẻ, hàng chạy nhanh, nhà máy sẽ hoạt động 24/7!

Điều này tạo ra sức mạnh gì cho các ông chủ gốc Hoa?
Đó là khả năng tạo ra một sức mạnh gần như tuyệt đối. Biti's, Kinh Đô, hay Thiên Long chấp nhận biên lãi mỏng để đổi lấy tốc độ quay vòng vốn cực nhanh. Hệ quả là đối thủ muốn nhảy vào cạnh tranh sẽ "ngộp thở": Nếu bán bằng giá của Biti's thì lỗ chỏng gọng, còn nếu bán đắt hơn thì mất thị phần. Họ không đi buôn chuyến, họ đang vận hành một cỗ máy in tiền bằng tốc độ dòng chảy hàng hóa.
HỌ:

• Chấp nhận lỗ ngắn hạn hoặc lãi cực thấp để nuôi bộ máy.
• Tối ưu hóa dây chuyền để máy móc không bao giờ nằm không.
• Lấy mật độ phủ hàng (Coverage) làm vũ khí tối thượng.
  Chính bà Mai Kiều Liên (Vinamilk) cũng từng thừa nhận đã tham khảo chiến lược này để lèo lái con thuyền Vinamilk hóa rồng.

2️⃣VŨ KHÍ "ĐỊA - VĂN HÓA" VÀ CÚ "HỒI MÃ THƯƠNG"
Bên cạnh sự căn cơ, các doanh nhân gốc Hoa sở hữu một "thiên bẩm" khó sao chép: Sự am tường văn hóa và thị trường lân cận. Thay vì mơ mộng đánh sang trời Âu biển Mỹ, họ chọn tấn công vào những nơi họ thấu hiểu nhất, nhiều người Hoa cư ngụ nhất như Trung Quốc, Đài Loan hay Campuchia.

Câu chuyện của Biti's năm 1989 là minh chứng hùng hồn nhất. Khi bức tường Berlin sụp đổ, Liên Xô sắp tan rã. Biti's của nhà họ Vưu sắp mất trắng thị trường xuất khẩu Đông Âu.
Tính quay về sân nhà thì ôi thôi: Dép Thái, dép Tàu tràn ngập. Đẹp, nhẹ, rẻ. Đôi dép cao su cũ kỹ của Biti's bỗng trở nên lỗi thời và thô kệch. Đúng là tiến thoái lưỡng nan. Xuất khẩu chết, nội địa cũng hấp hối!

Giữa lúc xuất khẩu bết bát, ông Vưu Khải Thành đã có một quyết định táo bạo: đi tới những nơi của người Trung Hoa xem họ đang làm ăn như thế nào, có công nghệ gì mới.
Ông dốc vốn liếng mua công nghệ nhựa EVA mang về Việt Nam nhưng với tham vọng ngược đời: Sản xuất xong thì bán ngược sang Trung Quốc.

Ông phát hiện các nhà máy Trung Quốc mải mê xuất khẩu sang phương Tây mà bỏ quên vùng Tây Nam giáp Việt Nam (thị trường 420 triệu dân đang khát hàng chất lượng).
Kết quả: Biti's thực hiện cú "Hồi mã thương" ngoạn mục. Họ chiếm lĩnh thị trường Tây Nam, doanh thu khu vực này từng chiếm tới 80% tổng doanh thu tại Trung Quốc, với hơn 500 đại lý và một trung tâm thương mại 40 triệu USD sừng sững ngay cửa khẩu Lào Cai.

3️⃣ "KIM THIỀN THOÁT XÁC": SỰ BÀNH TRƯỚNG CỦA GIA ĐÌNH GỐC HOA
Khi dòng tiền từ "cỗ máy sản xuất" đã ổn định, các ông chủ gốc Hoa hiếm khi chịu ngồi yên. Họ bắt đầu thực hiện bước đi kinh điển thứ 3 mà tác giả cuốn Asian Godfathers (Bản việt: Những bố già châu Á) đề cập tới về giới siêu giàu châu Á: Dùng tiền đẻ ra tiền thông qua Bất động sản và Đầu tư đa ngành.

Đến năm 2025, nhìn lại những quyết định ngày ấy, ta càng thấm tầm nhìn của thế hệ F1. Những tài sản họ gây dựng đã trở thành "bệ đỡ" vững chãi cho công ty/ tập đoàn của họ sau này:

• Biti's: Tổ hợp Sapaly Lào Cai vẫn đứng sừng sững ngay cửa khẩu quốc tế, trở thành "con gà đẻ trứng vàng" về dòng tiền, giúp Biti's an tâm vượt qua mọi biến động của ngành thời trang.

• Kinh Đô (giờ là KIDO): Từ thương vụ bán mảng bánh kẹo năm xưa nay ước tính tới 10.000 tỷ đồng, KIDO giờ hóa thân thành một hệ sinh thái thực phẩm khổng lồ, thâu tóm từ Dầu Tường An đến Bánh bao Thọ Phát…
  Nhưng cũng chính tại thời điểm 2025 này, áp lực lại càng đè nặng lên vai những người kế thừa. Họ không chỉ quản lý một nhà máy như thời cha mẹ, họ đang quản lý những Tập đoàn đa ngành với độ phức tạp và cuộc chơi tài chính tinh vi hơn.

Làm sao để giữ được cái "Hồn" gia tộc trong cái "Xác" tập đoàn đại chúng? Câu trả lời nằm trong chính cuốn sách "Những Bố Già Châu Á" (Asian Godfathers) của tác giả/ nhà báo Joe Studwell -
Nơi bạn sẽ thấy rằng: Ở châu Á nói chung và Đông Nam Á nói riêng, kinh doanh chưa bao giờ chỉ là kinh doanh. Đó là cuộc cờ của Quyền lực, của huyết tộc và của những quy tắc ngầm đằng sau tấm rèm nhung.

[Logistics QT]

Những bài học tốt thì học giỏi và làm giỏi hơn mới tốt, thị trường ngày càng cạnh tranh ....