Đề xuất đầu tư hơn 171.000 tỷ đồng xây tuyến đường sắt TP. HCM – Cần Thơ dài 175 km
-
Tuyến đường sắt TP. HCM – Cần Thơ dài khoảng 175,2 km, đi qua 5 địa phương, được đề xuất đầu tư với tổng vốn sơ bộ hơn 171.300 tỷ đồng. Dự án sử dụng vốn đầu tư công, vận chuyển cả hành khách và hàng hóa, dự kiến khởi công vào năm 2028 và cơ bản hoàn thành năm 2035.
Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận vừa báo cáo Bộ Xây dựng kết quả nghiên cứu tiền khả thi dự án đầu tư tuyến đường sắt TP. HCM – Cần Thơ. Đây được xem là một trong những dự án hạ tầng giao thông quy mô lớn nhằm tăng cường kết nối TP. HCM với khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
Theo phương án nghiên cứu, tuyến có điểm đầu tại ga An Bình (phường Dĩ An, TP. HCM) và điểm cuối tại ga Cần Thơ (phường Hưng Phú, TP. Cần Thơ), với tổng chiều dài khoảng 175,2 km.
Tuyến đường sắt đi qua 5 địa phương gồm TP. HCM, Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long và TP. Cần Thơ.
Dự án được thiết kế theo quy mô đường sắt điện khí hóa, khai thác hỗn hợp tàu khách và tàu hàng. Trong giai đoạn 1, tuyến được đầu tư đường đơn, khổ ray tiêu chuẩn 1.435 mm, tốc độ thiết kế tối đa 160 km/h đối với tàu khách và 120 km/h đối với tàu hàng.
Toàn tuyến dự kiến bố trí 12 nhà ga và 3 khu depot tại An Bình, Tân Kiên và Cần Thơ. Hệ thống khai thác sử dụng tàu chạy điện, kết hợp công nghệ tín hiệu và điều khiển hiện đại.
Vốn đầu tư có thể lên tới 175.110 tỷ đồng
Về phương án xây dựng, Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận đề xuất tuyến đường sắt đi chung cầu đường bộ tại vị trí vượt sông Hậu.
Với phương án này, tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 171.300 tỷ đồng, tương đương khoảng 6,47 tỷ USD.
Trong trường hợp xây dựng cầu đường sắt riêng biệt với cầu đường bộ, tổng vốn đầu tư dự kiến tăng lên khoảng 175.110 tỷ đồng, tương đương 6,61 tỷ USD.
Đáng chú ý, dự án dự kiến phải giải phóng mặt bằng khoảng 801,5 ha đất. Chi phí dành cho công tác này ước tính khoảng 79.001 tỷ đồng. Quỹ đất được thu hồi một lần theo quy mô đường đôi nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc mở rộng năng lực khai thác trong tương lai.
Theo phương án nghiên cứu, giai đoạn đầu dự án chỉ xây dựng đường đơn, sau đó từng bước hoàn thiện thành đường đôi theo quy hoạch.
Ưu tiên vốn đầu tư công, dự kiến khởi công năm 2028
Về hình thức đầu tư, Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận kiến nghị sử dụng vốn đầu tư công thay vì triển khai theo phương thức đối tác công tư (PPP).
Theo đơn vị nghiên cứu, kinh nghiệm quốc tế cho thấy nhiều dự án đường sắt triển khai theo mô hình PPP chưa đạt hiệu quả như kỳ vọng, trong khi đầu tư công được đánh giá phù hợp hơn với đặc thù và quy mô của dự án này.
Theo tiến độ đề xuất trong hồ sơ nghiên cứu, dự án dự kiến được trình Quốc hội xem xét chủ trương đầu tư trong tháng 8/2026. Công tác thiết kế kỹ thuật tổng thể (FEED) và phê duyệt dự án được đặt mục tiêu hoàn thành trong quý I/2028.
Công tác giải phóng mặt bằng dự kiến bắt đầu từ quý I/2028. Đến quý III/2028, dự án có thể lựa chọn nhà thầu gói xây lắp đầu tiên và tiến hành khởi công. Mục tiêu là cơ bản hoàn thành xây dựng toàn tuyến vào năm 2035.
Khi đi vào khai thác, tuyến đường sắt TP. HCM – Cần Thơ được kỳ vọng tạo thêm trục vận tải khối lượng lớn giữa trung tâm kinh tế phía Nam với khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
Không chỉ góp phần giảm áp lực cho hệ thống đường bộ, dự án còn được kỳ vọng thúc đẩy vận chuyển hàng hóa, kết nối các trung tâm công nghiệp, logistics và đô thị dọc tuyến, qua đó mở rộng không gian phát triển kinh tế cho toàn vùng.