Doanh nghiệp gia nhập và rút lui khỏi thị trường

Tại họp báo công bố số liệu kinh tế - xã hội quý III và 9 tháng năm 2026 sáng 3/10, bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê, Bộ Tài chính, cho biết cả nước có gần 150.000 doanh nghiệp thành lập mới và gần 74.300 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động.

Tổng vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế đạt hơn 5 triệu tỷ đồng, tăng 6,1% so với cùng kỳ năm 2025.

Riêng tháng 9, cả nước có gần 11.600 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới, vốn đăng ký gần 175.800 tỷ đồng và khoảng 75.500 lao động. So với tháng trước, số doanh nghiệp giảm 4,9%, vốn đăng ký giảm 7,2%, còn số lao động tăng 25%.

Trong 9 tháng, gần 89.800 doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, giảm 9,7%; khoảng 33.500 doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể, giảm 37%. Ngược lại, số doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể tăng mạnh, lên hơn 48.700, tăng 118,8%.

Tính chung, bình quân mỗi tháng có khoảng 19.100 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường.

Theo lĩnh vực, khu vực công nghiệp và xây dựng có hơn 36.900 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 14,1%; nông, lâm nghiệp và thủy sản có 1.558 doanh nghiệp, tăng 17%. Khu vực dịch vụ ghi nhận gần 111.200 doanh nghiệp, tương đương cùng kỳ.

Một số ngành có số doanh nghiệp thành lập mới tăng đáng kể như xây dựng, vận tải - kho bãi, dịch vụ lưu trú - ăn uống và bất động sản. Tuy nhiên, lĩnh vực bán buôn, bán lẻ, sửa chữa ô tô và xe máy có tới 18.579 doanh nghiệp giải thể; ngành công nghiệp chế biến, chế tạo có 5.253 doanh nghiệp giải thể.

Doanh nghiệp kỳ vọng khởi sắc trong quý IV

Khảo sát xu hướng kinh doanh trong ngành công nghiệp chế biến, chế tạo cho thấy kỳ vọng của doanh nghiệp cải thiện trong quý IV.

Trong quý III, 34,2% doanh nghiệp đánh giá tình hình sản xuất, kinh doanh tốt hơn quý II; 45,7% cho rằng ổn định và 20,1% gặp khó khăn. Sang quý IV, tỷ lệ doanh nghiệp dự báo hoạt động tốt hơn tăng lên 39,2%, trong khi 44,7% dự báo ổn định và 16,1% dự báo khó khăn hơn.

Kỳ vọng về sản lượng và đơn hàng cũng tích cực hơn. Có 39% doanh nghiệp dự báo sản lượng quý IV tăng; 37,3% dự kiến đơn hàng mới tăng và 30,8% dự kiến đơn hàng xuất khẩu tăng.

Theo loại hình sở hữu, tỷ lệ doanh nghiệp dự báo hoạt động quý IV tốt hơn hoặc ổn định đạt 85,5% ở khu vực FDI, 83,3% ở doanh nghiệp Nhà nước và 83,1% ở khu vực ngoài Nhà nước.

Như vậy, khu vực doanh nghiệp đang đối mặt hai xu hướng trái chiều: số doanh nghiệp rút lui, đặc biệt là giải thể, tăng mạnh, trong khi kỳ vọng về sản xuất và đơn hàng trong quý IV có dấu hiệu cải thiện.