Chi tiết áp thuế chưa được Nhà Trắng công bố.

Thông báo này được đưa ra chỉ một ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo đồng ý lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần với Iran, với điều kiện Tehran mở lại eo biển Hormuz. Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cũng cho biết họ chấp thuận lệnh ngừng bắn. Truyền thông nhà nước Iran cho biết các cuộc đàm phán với Mỹ được tổ chức tại Pakistan vào 10/4.

Phó Tổng giám đốc Bamboo Airways nhấn mạnh, khác với COVID-19 vốn diễn ra theo từng giai đoạn và có thể phần nào dự báo, “bão xăng dầu” lần này mang tính bất định cao hơn: Đến nhanh, dồn dập và chưa có dấu hiệu kết thúc. Trong kịch bản xấu, nguy cơ khan hiếm nhiên liệu có thể xảy ra, ảnh hưởng trực tiếp tới hoạt động khai thác bay.

Không chỉ dừng ở vận hành, biến động giá năng lượng còn tác động dây chuyền tới nhu cầu du lịch. Khi chi phí sinh hoạt tăng, người dân có xu hướng thắt chặt chi tiêu, kéo theo nhu cầu đi lại suy giảm. Ngay tại Mỹ, nhu cầu hàng không cũng đã ghi nhận giảm khoảng 2% trong các báo cáo gần đây.

Trước những biến động khó lường, Bamboo Airways xác định chủ động là yếu tố sống còn. “Chúng tôi có đội ngũ chuyên gia bám sát thị trường, xây dựng nhiều kịch bản từ tiêu cực đến tích cực để ứng phó kịp thời”, ông Cường cho biết.

Về dài hạn, Bamboo Airways đặt mục tiêu phát triển đội bay lên khoảng 40 tàu vào năm 2030. Tuy nhiên, trong giai đoạn hiện tại, hãng lựa chọn cách tiếp cận thận trọng, điều chỉnh lộ trình theo thực tiễn.

Theo Thông tư, mức thu phí, lệ phí áp dụng tại cảng, bến thủy nội địa như sau:

Số thứ tự

Nội dung khoản thu

Mức thu

1

Phí trọng tải tàu, thuyền

a)

Lượt vào (kể cả có tải, không tải)

165 đồng/tấn trọng tải toàn phần

b)

Lượt ra (kể cả có tải, không tải)

165 đồng/tấn trọng tải toàn phần

2

Lệ phí ra, vào cảng, bến thủy nội địa

a)

Phương tiện chở hàng có trọng tải toàn phần từ 10 tấn đến 50 tấn

5.000 đồng/chuyến

b)

Phương tiện chở hàng có trọng tải toàn phần trên 50 tấn đến 200 tấn hoặc chở khách có sức chở từ 13 ghế đến 50 ghế

10.000 đồng/chuyến

c)

Phương tiện chở hàng, đoàn lai có trọng tải toàn phần trên 200 tấn đến 500 tấn hoặc chở khách có sức chở từ 51 ghế đến 100 ghế

20.000 đồng/chuyến

d)

Phương tiện chở hàng, đoàn lai có trọng tải toàn phần trên 500 tấn đến 1.000 tấn hoặc chở khách từ 101 ghế trở lên

30.000 đồng/chuyến

đ)

Phương tiện chở hàng, đoàn lai có trọng tải toàn phần trên 1.000 tấn đến 1.500 tấn

40.000 đồng/chuyến

e)

Phương tiện chở hàng, đoàn lai có trọng tải toàn phần trên 1.500 tấn

50.000 đồng/chuyến

3

Phí trình báo đường thủy nội địa

a)

Tàu biển, thủy phi cơ

100.000 đồng/lần

b)

Phương tiện thủy nội địa, phương tiện thủy nước ngoài: Phương tiện không có động cơ trọng tải toàn phần từ 10 tấn trở lên; phương tiện có động cơ tổng công suất máy chính từ 10 sức ngựa trở lên; phương tiện có sức chở trên 12 người

50.000 đồng/lần

Thông tư nêu rõ, đối với tàu biển ra, vào cảng, bến thủy nội địa phải chịu phí, lệ phí (bao gồm cả phí bảo đảm hàng hải) theo Biểu mức thu phí, lệ phí hàng hải do Bộ Tài chính ban hành.

Trường hợp trong cùng một chuyến đi, phương tiện ra, vào nhiều cảng, bến thủy nội địa thuộc cùng một đại diện cảng vụ quản lý chỉ phải chịu một lần phí, lệ phí theo quy định trên.

Phương tiện ra, vào cảng, bến thủy nội địa không nhằm mục đích bốc dỡ hàng hóa, không nhận trả khách áp dụng mức thu phí trọng tải tàu, thuyền bằng 70% mức thu phí trọng tải tàu, thuyền quy định trên.

Đối với các phương tiện không có trọng tải toàn phần được quy đổi khi tính phí trọng tải tàu, thuyền như sau:

Phương tiện chuyên dùng: 01 sức ngựa tương đương với 01 tấn trọng tải toàn phần.

Phương tiện chở khách: 01 giường nằm tương đương với 06 ghế hành khách hoặc tương đương với 06 tấn trọng tải toàn phần; 01 ghế hoặc 01 hành khách tương đương với 01 tấn trọng tải toàn phần; 01 tấn sức nâng của cẩu đặt trên phương tiện quy đổi tương đương với 09 tấn trọng tải toàn phần.

Đối với đoàn lai: Tính bằng tổng trọng tải toàn phần của các phương tiện bị lai.

Đối với tàu thủy ra, vào cảng, bến thủy nội địa để sửa chữa, phá dỡ hoặc hạ thủy: Tính bằng 50% trọng tải lớn nhất ghi trong giấy chứng nhận của cơ quan đăng kiểm.

Trọng tải sau khi quy đổi là tấn: Phần lẻ dưới 0,5 tấn không tính, từ 0,5 tấn trở lên tính tròn là 01 tấn.

Đối với phương tiện chở chất lỏng: 01 m³ được tính tương đương là 01 tấn trọng tải toàn phần.

Đối với thủy phi cơ: 01 sức ngựa (HP, CV) tính bằng 0,5 GT; 01 GT bằng 1,5 tấn trọng tải toàn phần.

Trường hợp việc quy đổi theo các phương thức quy định tại khoản này có kết quả khác nhau thì lấy theo phương thức quy đổi có trọng tải toàn phần lớn nhất.

Đối tượng được miễn phí, lệ phí
Theo Thông tư, miễn phí, lệ phí áp dụng tại cảng, bến thủy nội địa đối với các trường hợp sau:

1. Phương tiện thuộc Bộ Quốc phòng và Bộ Công an sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh (trừ các phương tiện sử dụng vào hoạt động kinh tế); phương tiện của cơ quan hải quan đang làm nhiệm vụ; phương tiện của cảng vụ đường thủy nội địa, cảng vụ hàng hải, cơ quan quản lý nhà nước khác khi thực hiện công vụ.

2. Phương tiện tránh bão, cấp cứu.

3. Phương tiện vận chuyển hàng hóa có trọng tải toàn phần dưới 10 tấn hoặc chở khách dưới 13 ghế.

4. Phương tiện vận chuyển người, hàng hóa, vật tư, trang thiết bị phòng chống lụt bão, phương tiện tìm kiếm, cứu nạn, cứu hộ./.

Căng thẳng càng bị đẩy lên sau vụ cháy tại cảng Jebel Ali (Dubai), khiến hàng loạt chuyến hàng bị hủy và chuỗi cung ứng thêm phần xáo trộn.

Các “ông lớn” vận tải như Maersk, MSC, CMA CGM và Hapag-Lloyd đã dỡ container tại cảng gần nhất – thay vì điểm đến ban đầu – và đẩy toàn bộ chi phí phát sinh sang phía khách hàng.

Trên một số tuyến, cước container đã tăng gấp 4 do phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh và phụ phí nhiên liệu. Một container 20 feet từ Anh tới Jebel Ali trước đây chỉ khoảng 1.500 USD, nay đã vọt lên gần 6.000 USD.

Không chỉ dừng ở cước vận tải, doanh nghiệp còn phải "gánh" thêm hàng loạt chi phí khác như lưu kho, vận chuyển đường bộ, phí cảng và thuế nhập khẩu. Tổng chi phí phát sinh có thể lên tới hàng nghìn USD mỗi container – vượt xa dự toán ban đầu.

Thực tế, nhiều container đang bị “bỏ rơi” tại các cảng trung chuyển như Nhava Sheva (Ấn Độ) hay Khor Fakkan (UAE), buộc doanh nghiệp phải tự xoay xở để đưa hàng về đích. Trong bối cảnh bất ổn, việc vận chuyển tiếp bằng đường bộ cũng không hề dễ dàng do cạnh tranh cao và thủ tục biên giới phức tạp.

Theo ước tính, khoảng 90% hàng hóa toàn cầu được vận chuyển bằng đường biển, trong đó khoảng 5% đi qua Eo biển Hormuz. Hiện có tới 3.200 tàu đang mắc kẹt tại khu vực Vịnh do các cuộc tấn công.

Dù mức tăng cước toàn cầu vẫn chưa chạm đỉnh như thời kỳ Covid-19, nhưng riêng các tuyến tới vùng Vịnh đang “nóng” bất thường. Ngoài ra, giá thuê tàu container cũng đã leo lên mức cao nhất kể từ đại dịch do nhu cầu đổi tuyến tăng vọt.

Các hãng tàu cho biết họ buộc phải áp dụng phụ phí từ 160–400 USD/container cho các chuyến đường dài, nhằm bù đắp chi phí nhiên liệu, bảo hiểm và rủi ro vận hành. Thậm chí, một số hãng đã áp dụng phụ phí diện rộng thay vì theo từng tuyến như thông lệ.

Ngành thực phẩm tươi sống chịu ảnh hưởng nặng nề nhất khi tháng 3 là cao điểm xuất khẩu sang Trung Đông. Các container lạnh phải dừng ở điểm gần nhất rồi vận chuyển tiếp bằng đường bộ, khiến chi phí đội lên mạnh trong khi biên lợi nhuận vốn đã rất mỏng./.

Nguồn tham khảo: Financial Times

Với biên độ ±5%, các ngân hàng thương mại được phép giao dịch USD trong khoảng 23.806 – 26.312 đồng/USD.

Nhiều nhà băng niêm yết giá bán USD ở mức kịch trần. Vietcombank niêm yết giá mua – bán lần lượt ở mức 26.041 – 26.311 đồng/USD, trong đó giá mua tăng 40 đồng so với cuối tuần trước, còn giá bán tăng 2 đồng.

VietinBank niêm yết 26.089 – 26.311 đồng/USD, tăng 57 đồng ở chiều mua và 2 đồng ở chiều bán. BIDV giao dịch quanh 26.061 – 26.311 đồng/USD, tăng 32 đồng ở chiều mua.

Tại khối ngân hàng tư nhân, Techcombank niêm yết 25.996 – 26.311 đồng/USD, còn ACB nâng giá mua lên khoảng 26.100 đồng/USD trong khi giá bán giữ ở mức trần 26.311 đồng/USD.

Trong khi đó, thị trường tự do ghi nhận mức tăng mạnh khoảng 300 đồng ở cả hai chiều. Các điểm thu đổi ngoại tệ tại Hà Nội hiện giao dịch phổ biến quanh 27.150 – 27.200 đồng/USD, cao hơn giá bán tại ngân hàng gần 900 đồng/USD.

Áp lực từ USD và căng thẳng địa chính trị

Diễn biến của tỷ giá trong nước phản ánh xu hướng chung trên thị trường quốc tế khi USD Index (DXY) – chỉ số đo sức mạnh đồng USD so với rổ 6 đồng tiền chủ chốt – đang ở khoảng 98,86 điểm, có thời điểm chạm mức cao nhất trong gần 4 tháng và tiến sát mốc tâm lý 100 điểm.

Xung đột Mỹ, Israel và Iran khiến dòng vốn toàn cầu có xu hướng tìm đến các tài sản an toàn, trong đó có đồng USD. Trong giai đoạn 2–8/3, chỉ số DXY tăng khoảng 1,6%, trong khi tỷ giá USD trong nước tăng khoảng 0,3% trong bốn phiên gần nhất.

Bên cạnh đó, giá dầu thế giới tăng 8–13% chỉ trong vài ngày cũng làm gia tăng áp lực lạm phát toàn cầu, khiến nhiều ngân hàng trung ương thận trọng hơn với kế hoạch giảm lãi suất. Diễn biến này tạo thêm sức ép lên tỷ giá tại nhiều nền kinh tế, bao gồm Việt Nam.

Theo ông Nguyễn Minh Hạnh – Giám đốc Trung tâm Phân tích, Công ty Chứng khoán Sài Gòn – Hà Nội (SHS), tỷ giá từ sau Tết ghi nhận áp lực ngắn hạn quay trở lại khi thị trường trở nên nhạy cảm hơn với các biến động bên ngoài.

Ông cho rằng cú sốc địa chính trị tại Trung Đông, đặc biệt liên quan đến Iran, đã khiến USD phục hồi vai trò tài sản trú ẩn, qua đó kéo chỉ số DXY tăng mạnh.

“Tỷ giá có thể tiếp tục căng thẳng trong thời gian tới, nhưng nhiều khả năng không vượt quá 26.550 đồng/USD”, ông Nguyễn Minh Hạnh nhận định./.

Trước đó, các lô hàng xuất sang thị trường này của Vina T&T chịu chi phí vận chuyển 2.000-2.200 USD một container. Do trái cây tươi cần điều kiện bảo quản lạnh, cước và phụ phí luôn cao hơn loại tiêu chuẩn. Với mức phụ phí mới, cước vận chuyển đường biển tới Trung Đông của doanh nghiệp tăng gấp ba. "Mức phí này thực sự là cú sốc với doanh nghiệp xuất khẩu", ông nói với VnExpress.

Do tình hình xung đột và gián đoạn eo biển Hormuz, loạt hãng tàu đã thông báo áp các loại phụ phí khẩn cấp để bù đắp chi phí vận hành. Hãng tàu biển lớn nhất thế giới Maersk áp dụng mức phụ phí này ở mức 1.800-3.800 USD với mỗi container, tùy loại tới các nước như UAE, Saudi Arab (Dammam và Jubail), Kuwait, Iraq, Oman, và ngược lại.

Hapag-Lloyd bổ sung "phụ phí chiến tranh" (War Risk Surcharge - WRS) 1.500-3.500 USD mỗi container. Còn CMA CGM thông báo về "phụ phí xung đột khẩn cấp" 2.000-4.000 USD cho các container 20-40 feet và hàng đặc biệt.

Phụ phí này được các hãng tàu áp dụng cho mọi hàng hóa đặt chuyến sau ngày 2/3, gồm đang vận chuyển và chưa được bốc dỡ tại các cảng Trung Đông.

Là doanh nghiệp xuất khẩu trái cây tươi và nông sản, ông Tùng cho biết đặc thù giá trị mặt hàng này trên mỗi container không cao, biên lợi nhuận khá mỏng so với hàng điện tử, công nghệ cao. Do đó, khoản phụ phí lên tới 4.000 USD gần như "nuốt trọn" toàn bộ lợi nhuận, thậm chí lẹm vào vốn doanh nghiệp.

"Việc các hãng tàu đồng loạt áp dụng phụ phí đẩy doanh nghiệp xuất khẩu vào thế kẹt. Chúng tôi phải chịu khoản phí phát sinh quá lớn để giữ uy tín, chấp nhận bán lỗ", ông nói.

Ông Tùng dự báo nguy cơ sụt giảm đơn hàng tới thị trường Trung Đông, bởi nếu cộng mức phụ phí do rủi ro chiến tranh vào giá thành, trái cây Việt sẽ mất lợi thế cạnh tranh tại khu vực này.

Ngoài tăng phụ phí, các hãng tàu cũng dừng nhận hàng lạnh đến một số điểm nóng xung đột. Maersk tạm ngừng nhận hàng lạnh, hàng nguy hiểm và đặc biệt đi hoặc đến UAE, Oman, Iraq, Kuwait, Qatar, Bahrain, Jordan và Saudi Arab. Còn CMA CGM không nhận vận chuyển đến các cảng tại Bahrain, Kuwait, Qatar. Tại UAE, hãng chỉ nhận chuyển hàng đến cảng Fujairah và Khor Fakkan.

Trong khi đó, MSC thông báo ngừng tất cả đơn hàng trên thế giới tới khu vực Trung Đông, bởi "sự an toàn của thủy thủ đoàn là ưu tiên hàng đầu".

Năm ngoái, xuất khẩu nông sản Việt sang thị trường các nước Trung Đông đạt khoảng 1,5 tỷ USD. Trong đó, hạt điều chiếm 32%, thủy sản 22%, hạt tiêu 12% tổng kim ngạch.

Căng thẳng tại Trung Đông cũng ảnh hưởng gián tiếp đến tuyến hàng đi châu Âu và Mỹ. Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp TP HCM cho biết các container lạnh chở tôm, cá tra xuất sang EU và một số thị trường Trung Đông như Jordan, UAE đang bị "mắc kẹt" tại các cảng trung chuyển, rủi ro hư hỏng hàng hóa.

Gián đoạn nguồn cung đầu vào cũng ảnh hưởng đến may mặc và giày da, làm gia tăng nguy cơ bị hủy các đơn hàng mùa hè từ đối tác EU do không bảo đảm tiến độ giao hàng. Doanh nghiệp chế biến nông sản sang Trung Đông và Bắc Phi cũng gặp khó khi hoạt động thanh toán quốc tế qua các ngân hàng trong khu vực bị gián đoạn, trong khi chi phí logistics tăng vọt.

Theo số liệu của Cục Hải Quan, năm 2025 Việt Nam bán khoảng 9 tỷ USD hàng hóa sang một số nước Trung Đông. Thị trường mua hàng lớn nhất là UAE, với gần 6 tỷ USD, trong đó một nửa là điện thoại, linh kiện (3 tỷ USD).

Arab Saudi nhập khoảng 2 tỷ USD hàng Việt năm 2025. Họ mua nhiều nhất là điện thoại, linh kiện với 1 tỷ USD, hạt điều 127 triệu USD, còn gạo, hạt tiêu, rau quả... khoảng 174 triệu USD. Các thị trường khác nhập khẩu ở mức khiêm tốn hơn, như Iraq 385 triệu USD, Israel 685 triệu USD.

Vì thế hoạt động nhập khẩu linh kiện và nguyên nhiên vật liệu phục vụ sản xuất cũng chịu tác động từ xung đột ở Trung Đông. Một số doanh nghiệp ngành điện tử - linh kiện phản ánh thiếu hụt chip và linh kiện bán dẫn nhập khẩu từ châu Âu. Ngành hóa chất chịu áp lực khi giá nguyên liệu đầu vào như hạt nhựa, dung môi, phụ gia tăng theo đà đi lên của giá dầu thế giới.

Eo biển Hormuz - tuyến giao thương quan trọng của ngành dầu khí toàn cầu - bị tê liệt khiến ngành vận tải biển tăng chi phí vận hành. Theo ông Ngô Anh Tuấn, Tổng thư ký Hiệp hội Đại lý, Môi giới và Dịch vụ hàng hải Việt Nam, hàng từ châu Á sang EU và bờ Đông nước Mỹ buộc phải chuyển hướng vận chuyển vòng qua mũi Hảo Vọng (Nam Phi), mất thêm 7-20 ngày.

Đại diện tập đoàn ITL, đơn vị cung ứng giải pháp logistics, dự báo giá cước vận chuyển tuyến Á - Âu và Mỹ sẽ tăng nhiều sau 14/3.

Bà Đoàn Thị Anh Thư, trợ lý Chủ tịch C&T Produce Wholesale (bang Texas, Mỹ), nói cước phí hàng Việt sang Houston (Texas) đã tăng lên 3.600 USD mỗi container hàng lạnh từ đầu tháng 3 và dự kiến tăng tiếp từ giữa tháng này. Thời gian tới, bà dự báo chi phí nhiên liệu có thể đẩy cước phí vọt lên tới 30%.

Trước tình hình mới, Vina T&T lên kế hoạch dùng hàng chế biến sâu làm "bức tường phòng vệ". Công ty sẽ tận dụng tối đa công suất của nhóm hàng chế biến như cấp đông nhanh (IQF), sấy, nước ép, với hạn sử dụng 1-2 năm. "Với nhóm hàng có sử dụng dài ngày, chúng tôi có thể linh hoạt lưu kho, chờ thời điểm cước tàu "hạ nhiệt" mới xuất khẩu", ông Tùng nói.

Đàm phán, chia sẻ rủi ro với đối tác cũng là một trong những cách ứng phó của Vina T&T. Họ thỏa thuận san sẻ tỷ lệ phụ phí, hoặc ưu tiên bán theo phương thức FOB (đối tác mua hàng sẽ chịu trách nhiệm thuê tàu và gánh rủi ro cước phí). Trong thời gian này, doanh nghiệp giãn tiến độ các đơn hàng đi thị trường chịu rủi ro cước phí cao, dồn sản phẩm sang các thị trường có cước vận tải ổn định hơn như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và khu vực ASEAN.

Ở góc độ quản lý, Sở Công Thương TP HCM khuyến nghị doanh nghiệp cân nhắc đa dạng xuất khẩu, mở rộng sang các thị trường ít ảnh hưởng. Đồng thời, doanh nghiệp chủ động đánh giá tình hình và xây dựng kế hoạch dự trữ nguyên liệu sản xuất. Sở cho biết sẽ kiến nghị thành phố hỗ trợ giảm lãi suất cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

Trong phiên giao dịch ngày 5/1, giá vàng giao ngay có thời điểm tăng tới 2,9%, vượt mốc 4.455 USD/ounce, trong khi giá bạc bật tăng khoảng 6%. Động lực tăng giá đến từ tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng Washington có kế hoạch “điều hành” Venezuela sau khi ông Maduro bị bắt giữ vào cuối tuần, khiến tương lai quản trị của quốc gia Nam Mỹ này trở nên khó đoán định.

Ông nhấn mạnh Mỹ cần “quyền tiếp cận hoàn toàn” đối với Venezuela, bao gồm cả các nguồn tài nguyên chiến lược như dầu mỏ.

Theo ông Christopher Wong, chuyên gia phân tích tại Ngân hàng Oversea-Chinese Banking Corp. (Singapore), diễn biến này “củng cố thêm bối cảnh bất ổn địa chính trị”. Lịch sử cho thấy vàng thường tăng giá khi căng thẳng địa chính trị leo thang, dù tác động này trong nhiều trường hợp chỉ mang tính ngắn hạn.

Các chiến lược gia nhận định căng thẳng địa chính trị đang nổi lên có thể làm sống lại làn sóng đầu cơ kim loại quý đã khởi phát từ cuối năm ngoái, qua đó gia tăng nguy cơ biến động mạnh trên thị trường.

Vàng vừa khép lại năm có hiệu suất tốt nhất kể từ năm 1979, liên tiếp lập các kỷ lục mới trong suốt năm ngoái, nhờ lực đỡ từ hoạt động mua vào mạnh mẽ của các ngân hàng trung ương và dòng vốn chảy vào các quỹ ETF được bảo chứng bằng vàng vật chất. Ba lần cắt giảm lãi suất liên tiếp của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ cũng tạo động lực đáng kể cho kim loại quý không sinh lãi này.

Một số ngân hàng lớn dự báo xu hướng tăng của vàng sẽ còn tiếp diễn trong năm nay, đặc biệt trong bối cảnh Fed được kỳ vọng tiếp tục hạ lãi suất và ông Trump đang định hình lại ban lãnh đạo ngân hàng trung ương. Goldman Sachs cho biết kịch bản cơ sở của họ là giá vàng có thể tiến tới 4.900 USD/ounce.

Bên cạnh đó, nền kinh tế Mỹ đang phải đối mặt với các rủi ro dài hạn do nợ liên bang phình to. Phát biểu ngày 4/1, cựu Bộ trưởng Tài chính Janet Yellen cho rằng các điều kiện cho “sự chi phối của chính sách tài khóa” đang ngày càng rõ nét, khi quy mô nợ buộc ngân hàng trung ương phải duy trì lãi suất thấp nhằm giảm gánh nặng chi phí trả lãi.

Bạc thậm chí còn tăng mạnh hơn vàng trong năm ngoái, vượt xa những mức giá mà trước đây chỉ các nhà quan sát lạc quan nhất mới dám nghĩ tới. Ngoài các yếu tố hỗ trợ tương tự vàng, kim loại này còn được hưởng lợi từ những lo ngại kéo dài rằng chính quyền Mỹ có thể áp thuế nhập khẩu đối với bạc tinh luyện.

Nỗi lo về thuế quan đã khiến phần lớn lượng bạc sẵn có trên toàn cầu đổ về Mỹ, làm cho các thị trường khác trở nên khan hiếm rõ rệt. Trong phiên 5/1, hợp đồng bạc trên Sàn giao dịch vàng Thượng Hải được giao dịch cao hơn hơn 5 USD/ounce so với giá giao ngay tại London, trong khi giá bạc tại London tiếp tục cao hơn giá hợp đồng tương lai trên sàn Comex ở New York, một diễn biến đảo chiều hiếm gặp so với thông lệ thị trường.

USD SUY YẾU KHI NHÀ ĐẦU TƯ HOANG MANG TRƯỚC DỮ LIỆU LAO ĐỘNG MỸ. Chỉ số đồng đô la Mỹ (USD) đã chịu ...

1. Tình hình dữ liệu lao động: “mạnh - yếu” đan xen
   Dữ liệu mới nhất cho thấy số việc làm ngoài nông nghiệp của Mỹ tăng thêm khoảng 119.000 trong tháng 9, vượt xa mức kỳ vọng ở khoảng 53.000. Đây là dấu hiệu rõ ràng của một thị trường lao động còn tương đối “nóng”. Tuy nhiên, tỷ lệ thất nghiệp cũng bất ngờ tăng lên 4,4% - mức cao nhất gần bốn năm và vượt dự báo là giữ nguyên ở 4,3%. Điều này phần nào làm giảm độ rõ ràng về sức khỏe lao động: vừa “mạnh” trong việc làm mới, nhưng “yếu” ở khía cạnh thất nghiệp.

USD SUY YẾU KHI NHÀ ĐẦU TƯ HOANG MANG TRƯỚC DỮ LIỆU LAO ĐỘNG MỸ. Chỉ số đồng đô la Mỹ (USD) đã chịu ...

Ngoài ra, thu nhập theo giờ trung bình chỉ tăng 3,8% so với cùng kỳ năm trước, đúng với kỳ vọng nhưng không có bứt phá. Dữ liệu này cho thấy trong khi thị trường việc làm vẫn đang tạo ra việc mới, áp lực về tiền lương chưa tăng mạnh như thời kỳ đỉnh - điều quan trọng trong việc đánh giá lạm phát và động lực chính sách.
Suốt tuần, số lượng đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu giảm tới 8.000, xuống còn 220.000, tốt hơn dự kiến 227.000. Nhưng ngược lại, số người tiếp tục yêu cầu trợ cấp tăng lên gần 1,974 triệu, đây là mức cao nhất gần 4 năm. Sự bất đồng giữa tín hiệu việc làm mới và “ích lợi tiếp nối” này khiến nhà đầu tư và Fed đứng trước bài toán không rõ ràng.
2. Tác động của tin tức lên đồng USD và thị trường ngoại hối
Ngay sau khi các dữ liệu được công bố, chỉ số USD đã rơi khỏi đỉnh 5,5 tháng và kết phiên với mức giảm nhẹ. Biến động mạnh trong phiên cho thấy các nhà đầu tư đang “chọn bên” giữa khả năng cắt lãi suất và khả năng giữ lãi suất của Fed. Khi dữ liệu vừa có dấu hiệu mạnh lại vừa có dấu hiệu yếu - như vậy đồng USD trở nên “mong manh” về động lực.
Đồng euro (EUR) và yên Nhật (JPY) cũng phản ứng theo: EUR/USD giảm nhẹ do tin khu vực đồng euro yếu hơn kỳ vọng, mặc dù lợi suất cao và kỳ vọng chính sách còn lại của European Central Bank hạn chế đà sụt. Trong khi đó USD/JPY tăng, chủ yếu do đồng yên suy yếu trước vấn đề nợ công và gói kích thích lớn tại Nhật Bản, khiến dòng vốn quay lại USD như nơi trú ẩn tương đối an toàn.
Trên thị trường vàng và bạc, phản ứng cũng khá rõ: ban đầu kim loại quý bật lên khi dữ liệu lao động “hơi yếu”, nhưng sau đó quay đầu giảm khi các quan chức Fed phát ngôn cứng rắn hơn về lạm phát và khả năng trì hoãn cắt lãi suất. Điều này cho thấy rằng kỳ vọng lạm phát và chính sách tiền tệ đang chi phối mạnh đến cả USD và các tài sản rủi ro/trú ẩn.
3. Phát ngôn của Fed và kỳ vọng chính sách tiền tệ
Một loạt các quan chức Fed đã phát biểu trong ngày dữ liệu được công bố, và đa phần mang tông “diều hâu”. Cụ thể, lãnh đạo chi nhánh Cleveland Fed nhấn mạnh rằng việc hạ lãi suất để hỗ trợ thị trường lao động có thể kéo dài tình trạng lạm phát cao và khuyến khích rủi ro tài chính. Tương tự, Chủ tịch Chicago Fed cho rằng lạm phát có khả năng đứng hoặc tăng trở lại, khiến ông “không yên lòng” với việc giảm lãi suất sớm.
Những phát ngôn này đã khiến thị trường đánh giá thấp xác suất cắt lãi suất tại kỳ họp Fed tới (dự kiến ngày 9-10 tháng 12) chỉ còn khoảng 37 %. Khi khả năng cắt lãi thấp, động lực để USD tiếp tục mạnh lên có thể bị hạn chế, nhưng đồng thời cũng giảm áp lực mất giá mạnh đáng kể.
Điều quan trọng ở đây là: với các dữ liệu lao động hỗn hợp và quan điểm Fed rõ ràng hơn trong việc “tiến chậm”, nhà đầu tư phải điều chỉnh kỳ vọng. Nếu Fed giữ lãi suất cao lâu hơn dự kiến, USD sẽ ít bị ép hơn - nhưng nếu dữ liệu chùng xuống rõ rệt, khả năng mất giá lại tăng.
4. Góc nhìn chiến lược nhà đầu tư và rủi ro vẫn tiềm ẩn
Đối với nhà đầu tư ngoại hối và thị trường tài sản nói chung, tình trạng “cân bằng giữa mạnh và yếu” của dữ liệu kinh tế Mỹ là một thách thức: lợi suất cao, đồng USD mạnh - nhưng kỳ vọng cắt lãi giảm; dữ liệu việc làm tốt - nhưng thất nghiệp lại tăng. Điều này khiến thị trường khó định vị rõ hướng đi tiếp theo.
Rủi ro lớn nhất nằm ở việc nếu dữ liệu tiếp tục yếu đi - chẳng hạn tăng trưởng việc làm chững lại, thu nhập suy giảm - thì thị trường có thể kỳ vọng Fed sẽ phải giảm lãi suất mạnh hơn, thúc đẩy USD xuống. Ngược lại, nếu dữ liệu tiếp tục “nóng” hoặc Fed giữ quan điểm thận trọng, USD có thể giữ vững hoặc tiếp tục tăng. Do đó, những cuộc khảo sát - ngành sản xuất, nhà đất, chi tiêu tiêu dùng - sẽ đóng vai trò then chốt trong vài tuần tới.
Những nhà đầu tư nên lưu ý rằng tình hình hiện nay không nằm trong một kịch bản đơn giản “cắt lãi là tốt cho USD hay xấu cho USD”. Thay vào đó, chính sách - dữ liệu - kỳ vọng đang hòa trộn thành một ma trận phức tạp. Chính vì vậy việc quản lý rủi ro và theo dõi sát các thông báo từ Fed, dữ liệu kinh tế hàng tuần trở nên rất quan trọng.

KẾT LUẬN

Dữ liệu lao động mới của Mỹ đã gửi đi thông điệp lẫn lộn: thị trường việc làm vẫn có điểm sáng, nhưng tỷ lệ thất nghiệp và yêu cầu trợ cấp lại cho thấy dấu hiệu căng thẳng. Trong bối cảnh đó, chủ trương chính sách của Fed trở nên khó đoán hơn, và đồng USD đang “ngồi trên lằn ranh” giữa cơ hội tăng giá và rủi ro mất giá. Các nhà đầu tư hiện nay không thể chỉ nhìn dữ liệu lao động một chiều, mà phải đặt chúng vào tấm bản đồ toàn cảnh gồm thu nhập, lạm phát, chính sách và tâm lý thị trường. Thời gian tới sẽ là giai đoạn thử thách cho đồng USD, và ai đọc đúng “tín hiệu” sẽ có lợi thế.

Trong số 14 chuyên gia tham gia khảo sát, 11 người (79%) dự báo giá vàng sẽ tăng trong tuần tới; chỉ một ý kiến cho rằng giá giảm và hai người kỳ vọng giá đi ngang.

Trong khi đó, khảo sát trực tuyến của Kitco ghi nhận 260 phiếu bầu, trong đó 70% nhà đầu tư cá nhân dự đoán giá vàng tăng, 11% dự báo giảm và 19% cho rằng thị trường đi ngang.

Ông James Stanley, chiến lược gia cấp cao tại Forex.com, cho biết ông vẫn giữ quan điểm tích cực khi vàng phá vỡ mô hình tam giác – tín hiệu kỹ thuật thường đi kèm với đà tăng mới. Tuy nhiên, ông lưu ý khả năng xuất hiện áp lực chốt lời khi năm tài chính kết thúc, đồng thời xem vùng 4.150 USD là mốc quan trọng cần theo dõi.

Ở góc nhìn thận trọng hơn, ông Adrian Day – Chủ tịch Adrian Day Asset Management – đánh giá vàng có thể đi ngang cho tới khi cuộc họp tháng 12 của Fed kết thúc. Theo ông, kỳ vọng giảm lãi suất đã được phản ánh vào giá, trong khi rủi ro nằm ở khả năng Fed đưa ra quyết định không như thị trường chờ đợi.

Ông Rich Checkan, Chủ tịch kiêm COO Asset Strategies International, cho rằng cả diễn biến xung đột tại Ukraine lẫn kỳ vọng Fed tiếp tục giảm lãi suất đều đang hỗ trợ giá vàng. Quan điểm tương tự được ông Colin Cieszynski, chiến lược gia thị trường của SIA Wealth Management, chia sẻ, dù ông cảnh báo tuần tới sẽ có nhiều dữ liệu kinh tế quan trọng có thể gây biến động.

Trong tuần đầu tháng 12, thị trường sẽ theo dõi PMI sản xuất ISM tháng 11 (thứ Hai), PMI dịch vụ ISM và dữ liệu việc làm ADP tháng 10 (thứ Tư), số liệu trợ cấp thất nghiệp (thứ Năm), cùng chỉ số PCE lõi tháng 10 và khảo sát Tâm lý người tiêu dùng Đại học Michigan (thứ Sáu).

Ông Marc Chandler, Giám đốc Bannockburn Global Forex, nhận định vàng đang áp sát vùng giá có thể tạo ra cú bứt phá mới để thử thách mức cao kỷ lục. Ông cho biết, giá vàng giao ngay đã tăng khoảng 2,75% trong tuần – mức tăng mạnh nhất trong 6 tuần – trong bối cảnh niềm tin vào kịch bản Fed hạ lãi suất tăng lên và chỉ số Dollar Index giảm 0,5%. Vùng kháng cự gần nhất, theo ông, nằm quanh 4.195 USD/ounce.

Ở chiều ngược lại, ông Alex Kuptsikevich – chuyên gia phân tích cấp cao tại FxPro – dự báo giá vàng có thể giảm trong tuần tới. Ông đánh giá vàng đang chịu tác động đan xen: kỳ vọng nới lỏng chính sách hỗ trợ giá, trong khi các hoạt động thúc đẩy đàm phán hòa bình Ukraine lại kìm đà tăng.

Theo đó, ACV sẽ phát hành 1,4 tỷ cổ phiếu để trả cổ tức với tỷ lệ 64,58%, tương ứng cổ đông sở hữu 100 cổ phiếu được nhận 64,58 cổ phiếu mới. Sau đợt phát hành, vốn điều lệ của ACV sẽ tăng từ 21.771 tỷ đồng lên hơn 35.830 tỷ đồng.

Kết thúc quý 1/2025, ACV ghi nhận doanh thu hơn 6.368 tỷ đồng, tăng 12% so vời cùng kỳ năm trước. Trừ giá vốn, lợi nhuận gộp công ty đạt hơn 4.337 tỷ đồng, tăng hơn 20% so với quý đầu năm 2024.

Trong kỳ, chi phí tài chính tăng mạnh, chủ yếu do phát sinh chênh lệch tỷ giá đánh giá lại cuối kỳ gần 227 tỷ đồng. Kết quả, ACV ghi nhận lợi nhuận sau thuế đạt 3.014 tỷ đồng, tăng khoảng 6% so với quý 1/2024./.

Theo đó, doanh nghiệp dự kiến sẽ phát hành thêm tổng cộng 38,9 triệu cổ phiếu, qua đó tăng vốn điều lệ từ 1.298,8 tỷ đồng lên mức 1.689 tỷ đồng. Thời gian thực hiện dự kiến trong quý 3/2025.

Đây là năm thứ tư liên tiếp doanh nghiệp chia cổ tức bằng cổ phiếu. Tháng 7 năm ngoái, HAH cũng trả cổ tức bằng cổ phiếu với tỷ lệ 15%.

Trong khi đó, lần gần nhất mà cổ đông HAH nhận được cổ tức "tiền tươi" là năm 2022 với tỷ lệ chi trả ở mức 10%.

Dù vậy, các "keeper" HAH sẽ không phải chờ quá lâu khi Đại hội đồng cổ đông thường niên (AGM) 2025 của hồi tháng 6 của doanh nghiệp đã thông qua kế hoạch trả cổ tức tiền mặt năm 2024 với tỷ lệ 10%.

Trong cơ cấu cổ đông của HAH, CTCP Đầu tư và Vận tải Hải Hà là cổ đông lớn nhất với tỷ lệ sở hữu 16,84%, dự kiến sẽ nhận thêm gần 6,6 triệu cổ phiếu. CTCP Container Việt Nam (Viconship, mã CK: VSC) - tỷ lệ sở hữu ở mức 14,36% - dự kiến nhận về gần 5,6 triệu cổ phiếu mới.

Năm 2025, HAH đặt mục tiêu tổng sản lượng đạt gần 1.5 triệu TEU, tăng gần 9% so với năm trước. Tổng doanh thu và lãi sau thuế hợp nhất dự kiến đạt 4,556 tỷ đồng và 865 tỷ đồng, tăng lần lượt hơn 13% và 33%.

Để đạt được các con số trên, HAH sẽ hỗ trợ các doanh nghiệp thành viên mở rộng hoạt động kinh doanh, qua đó tăng cường tiếp xúc và quan hệ hợp tác với các đối tác có nhu cầu sử dụng dịch vụ.

Ban lãnh đạo công ty cũng đề xuất đầu tư đóng mới 4 tàu container loại 3,000-4,500 TEU; tìm mua 2-3 tàu cũ thích hợp; nghiên cứu, xây dựng dự án đóng tàu loại từ 7,000-9,000 TEU.

Kết quý 1/2025, HAH ghi nhận doanh thu thuần hơn 1.169 tỷ đồng, tăng 66% so với cùng kỳ; lợi nhuận ròng hơn 233 tỷ đồng, gấp 3,9 lần so với quý 1/2024./.

Mức thuế dành cho Algeria, Iraq, Libya và Sri Lanka là 30%. Brunei và Moldova bị áp 25%. Philippines chịu mức thấp nhất là 20%.

Các mức thuế này có hiệu lực từ ngày 1/8.

Nhìn nhận việc bỏ hạn mức tín dụng ('room' tín dụng) là một bước đi cần thiết để 'tính thị trường được nâng lên', nhưng theo nữ chuyên gia, lộ trình này cần được thực hiện thận trọng, có đánh giá đầy đủ và hệ thống công cụ giám sát đi kèm.

Bởi lẽ, khi bỏ room, các ngân hàng thương mại sẽ được toàn quyền chủ động trong kế hoạch tăng trưởng tín dụng, theo chiến lược kinh doanh riêng. Đồng nghĩa, thị trường tín dụng sẽ vận hành theo quy luật cung – cầu.

Trong bối cảnh đó, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cần điều hành bám sát biến động thị trường để đảm bảo ổn định và an toàn hệ thống.

Lần lại lịch sử, cơ chế room tín dụng bắt đầu được NHNN đưa vào từ năm 2012 - là 'toa thuốc đắng' để 'dã tật trầm kha' cho hệ thống các tổ chức tín dụng và rộng hơn là cả nền kinh tế lúc bấy giờ: lạm phát phi mã, tín dụng nóng bỏng, thanh khoản căng thẳng và hàng loạt bất ổn vĩ mô, vi mô đi kèm.

"Room tín dụng – dù là công cụ hành chính – đã phát huy vai trò trong việc điều tiết chính sách tiền tệ, góp phần kéo giảm lạm phát và ổn định thị trường" - bà Mùi đánh giá.

13 năm trôi qua, tình hình đã có nhiều thay đổi. Dù vậy, dư âm của giai đoạn trước vẫn khiến một số ngân hàng thương mại chưa thể đạt chuẩn quản trị theo thông lệ quốc tế. Các vấn đề như nợ xấu, năng lực xử lý rủi ro và tính minh bạch tài chính vẫn còn tồn tại.

Nữ thành viên của Hội đồng tư vấn chính sách tài chính, tiền tệ quốc gia khuyến nghị: Nếu bỏ hạn mức tín dụng, việc đầu tiên cần làm là đánh giá toàn diện mặt được và chưa được của công cụ này trong bối cảnh hiện tại. Từ đó, cần xác định rõ cách thức khắc phục những rủi ro có thể phát sinh nếu chuyển sang điều hành hoàn toàn theo thị trường.

"Giám sát rủi ro cần được thực hiện nghiêm ngặt hơn. Không chỉ các đơn vị kiểm toán, thanh tra nội bộ tại các ngân hàng mà cả NHNN cũng phải hoàn thiện bộ công cụ giám sát rủi ro và vận hành thực chất" - PGS. TS Mùi nói.

Lộ trình bỏ "room": Ưu tiên ngân hàng tốt, thúc đẩy thị trường vốn

Cũng theo PGS. TS. Nguyễn Thị Mùi, trong lộ trình bỏ "room", nếu vẫn áp dụng một số mức tăng trưởng tín dụng nhất định, thì nên ưu tiên phân bổ cho các ngân hàng có hệ số an toàn cao, quản trị tốt, chấp hành nghiêm quy định và hoạt động hiệu quả. Ngược lại, những ngân hàng yếu kém, chưa đủ năng lực thì cần bị giới hạn.

“Lợi nhuận của nhiều ngân hàng hiện nay vẫn chủ yếu đến từ tín dụng, chiếm tới 50 - 70%. Nếu không được tăng trưởng tín dụng thì lợi nhuận sẽ bị ảnh hưởng. Đây là áp lực thúc đẩy các ngân hàng yếu phải cải thiện để được ‘nới room’”, bà Mùi phân tích.

Ngoài ra, bà Mùi cảnh báo rằng tỷ lệ tín dụng trên GDP của Việt Nam hiện thuộc hàng cao nhất trong nhóm nước có thu nhập trung bình thấp. Điều này khiến các tổ chức tài chính và xếp hạng tín dụng quốc tế thường xuyên đưa ra khuyến nghị.

Một cảnh báo còn mới tinh và nóng hổi mới được Thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng - người đi lên từ Vụ chính sách tiền tệ và đang giữ trọng trách điều tiết hệ thống tiền tệ quốc gia - đưa ra: "Dư nợ tín dụng trên GDP hiện nay ở mức là 134% vào cuối năm 2024. Nếu chúng ta tiếp tục dựa vào nguồn vốn ngân hàng sẽ tiềm ẩn rủi ro cho hệ thống và có thể gây hệ lụy cho nền kinh tế".

Chuyên gia Nguyễn Thị Mùi cảnh báo: “Nếu nền kinh tế toàn cầu biến động, thị trường tài chính bất ổn thì một nền kinh tế có độ mở lớn như Việt Nam sẽ bị ảnh hưởng mạnh, nhất là khi quá phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng”.

Xem bản tin của VTV, lắng nghe cảnh báo của bà Mùi và nhớ lại chia sẻ của Thống đốc Hồng, người viết cố thử hình dung về một tương lai hậu "dỡ room". Tỉ lệ dư nợ trên GDP liệu có cơ hội xẹp lại và an toàn hơn so với "lằn ranh" 134% mà thống đốc mới cảnh báo?

'Dây cương' nếu được tháo...

Nhà đầu tư tiếp tục gặp khó khăn trong việc định hướng trước các tín hiệu trái chiều từ ông Trump liên quan đến chính sách thương mại.

Trước đó, vào ngày 7/7, Tổng thống Mỹ đã thông báo lùi thời hạn áp thuế từ 9/7 sang 1/8, nhưng sau đó lại nói rằng thời hạn này “không chắc chắn 100%”.

Tuy nhiên, đến ngày 8/7, ông khẳng định trên Truth Social rằng sẽ không có bất kỳ thay đổi hay gia hạn nào cho thời điểm 1/8. Cùng ngày, ông cũng tuyên bố áp thuế 50% đối với kim loại đồng nhập khẩu.

Biến động của thị trường diễn ra sau phiên bán tháo mạnh vào ngày 7/7, khi Dow Jones sụt hơn 400 điểm sau quyết định áp thuế 25% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Hàn Quốc và Nhật Bản. Tính đến nay, ông Trump đã tuyên bố áp thuế mới với ít nhất 14 quốc gia.

Giới đầu tư hiện đang chờ đợi thêm tín hiệu rõ ràng hơn từ Nhà Trắng, với hy vọng các mức thuế cuối cùng sẽ “mềm” hơn so với những gì Tổng thống Mỹ đã đe dọa.

Ông Bill Merz – Trưởng bộ phận nghiên cứu thị trường vốn tại U.S. Bank Wealth Management – nhận định: “Từ tháng 4/2025 đến nay, thị trường đã dần vượt qua lo ngại rằng thuế quan sẽ gây tác động tiêu cực đến tăng trưởng, lợi nhuận và lạm phát. Tâm lý nhà đầu tư đã thay đổi đáng kể chỉ trong thời gian ngắn và đang trở nên lạc quan hơn”.

Ở chiều tích cực, cổ phiếu Nvidia tăng 1%, tiến gần mốc vốn hóa 4.000 tỷ USD. Tuy nhiên, nhóm cổ phiếu ngân hàng lại tạo áp lực giảm lên thị trường sau khi HSBC áp dụng “lập trường thận trọng hơn” với các ngân hàng lớn. Kết phiên, JPMorgan và Bank of America giảm 3%, còn Goldman Sachs mất gần 2%.

Thông tin trên được ông Phạm Chí Quang – Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ nêu tại họp báo kết quả hoạt động ngân hàng 6 tháng đầu năm 2025 của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), sáng 8/7.

Ông Quang cho biết, từ đầu năm 2025 đến nay, chính sách của Mỹ thay đổi nhanh chóng, bao gồm chính sách thuế quan, tài khóa và tiền tệ, khiến chỉ số USD Index (DXY) có thời điểm giảm hơn 10%. Trong khi nhiều đồng tiền khác phục hồi mạnh, VND vẫn ghi nhận mức giảm khoảng 2,7 – 2,8% so với USD.

Theo ông Quang, nguyên nhân chủ yếu đến từ định hướng điều hành chính sách tiền tệ hỗ trợ tăng trưởng.

“Để duy trì sức mạnh đồng tiền thì phải duy trì lãi suất, tức giá của đồng tiền đó. Tuy nhiên, theo chỉ đạo của Chính phủ, NHNN thời gian qua đã chủ động giảm lãi suất để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp, từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế”, ông Quang nói.

Lãnh đạo NHNN cho biết, năm nay, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng trên 8%, và các năm sau còn cao hơn. Trong bối cảnh đó, NHNN đã điều hành giảm mạnh lãi suất cho vay, giúp mặt bằng lãi suất giảm thêm 0,6 điểm % kể từ đầu năm, nối dài chuỗi giảm lãi suất từ năm 2022 đến nay.

Tuy nhiên, theo ông Quang, để duy trì mức lãi suất thấp, nền kinh tế phải chấp nhận một số đánh đổi, trong đó có tỷ giá.

“Mặt bằng lãi suất VND thấp giúp các tổ chức tín dụng có chi phí vốn rẻ hơn, nhưng chênh lệch lãi suất giữa VND và USD âm, khiến USD trở nên hấp dẫn hơn”, ông Quang phân tích. Điều này làm biến động cung cầu ngoại tệ và thúc đẩy hành vi nắm giữ USD của các tổ chức tài chính.

Dự báo về các yếu tố tác động tỷ giá thời gian tới, ông Quang nhận định chính sách thuế quan của Mỹ và chính sách lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) là hai biến số lớn.

Theo ông Quang, Việt Nam là nền kinh tế có độ mở lớn, đặc biệt với thị trường Mỹ. Vì vậy, mọi thay đổi trong chính sách thuế quan của Mỹ sẽ ảnh hưởng không chỉ đến thương mại song phương mà còn tới các đối tác có chuỗi cung ứng liên kết với Việt Nam, từ đó tác động đến tỷ giá và lãi suất trong nước.

Về phía Fed, ông Quang lưu ý cơ quan này liên tục trì hoãn việc giảm lãi suất dù từng khẳng định sẽ cắt giảm hai lần trong năm. “Sự khó lường trong định hướng của Fed tạo ra biến động lớn với xu hướng và sự ổn định của lãi suất, tỷ giá tại Việt Nam”, ông nhấn mạnh.

Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ cũng cảnh báo, dù kinh tế phục hồi nhất định, số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường vẫn lớn. Do đó, yếu tố bền vững trong tăng trưởng là vấn đề đáng lưu tâm và sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến dư địa điều hành chính sách tiền tệ, bao gồm cả tỷ giá và lãi suất./.

Ngược pha

Chỉ số USD Index tiếp tục rớt 2,6% trong tháng 6-2025, đáng dấu tháng thứ 6 giảm liên tiếp, hiện xuống vùng thấp nhất trong ba năm qua tại 96,8 điểm. So với mốc đỉnh cao 110 điểm đầu năm 2025, chỉ số đo lường sức mạnh của đô la Mỹ này đã giảm đến 12%.

Theo khảo sát gần đây của Diễn đàn các tổ chức tài chính và tiền tệ chính thức (OMFIF), đô la Mỹ đã rơi từ vị trí đồng tiền được ưa chuộng nhất năm ngoái xuống vị trí thứ 7 hiện nay. Một phần ba trong số 75 ngân hàng trung ương được khảo sát (quản lý khoảng 5.000 tỉ đô la Mỹ dự trữ) cho biết sẽ tăng nắm giữ vàng trong 1-2 năm tới, trong khi các nhà đầu tư ngoài nước Mỹ đang dẫn đầu xu hướng thoái vốn khỏi tài sản định giá bằng đô la Mỹ. Trái ngược với đà suy yếu của đô la Mỹ, euro và nhân dân tệ đang nổi lên như những lựa chọn thay thế hàng đầu.

Bất chấp sự suy yếu của đô la Mỹ trên thị trường quốc tế, tỷ giá đô la Mỹ/tiền đồng vẫn lầm lũi đi lên trong thời gian qua. Tỷ giá trung tâm sau khi tăng 141 đồng trong tháng 5, tháng 6 tăng thêm 74 đồng, nâng mức tăng lũy kế trong nửa đầu năm 2025 lên 717 đồng, tương đương tăng 2,95%, hiện ở mức 25.052 đồng/đô la tính đến ngày 30-6-2025. Giá giao dịch đô la Mỹ tại các ngân hàng cũng tăng xấp xỉ 100 đồng trong tháng 6 và tăng 700-750 đồng so với đầu năm, tương đương tăng 2,9%. Trong khi đó, giá đô la Mỹ tự do tăng 150 đồng trong tháng 6 và tăng 680 đồng so với đầu năm, tương đương tăng 2,6%.

Trước tình hình này, tiền đồng trở nên mất giá mạnh so với nhiều đồng tiền chủ chốt khác. Cụ thể, theo bảng tính tỷ giá chéo của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), tiền đồng đã giảm giá 15-16% so với euro, franc Thụy Sỹ, real Braxin, đồng curon Na Uy, curon Đan Mạch; giảm 12% so với yen Nhật, bảng Anh; giảm 9-10% so với đô la New Zealand, đô la Singapore, ringgit Malaysia, baht Thái, won Hàn Quốc và giảm 5% so với nhân dân tệ Trung Quốc.

Nguyên nhân

Đầu tiên, việc Việt Nam có nguy cơ nằm trong nhóm bị Mỹ đánh thuế đối ứng cao nhất đã góp phần gây áp lực lên tỷ giá đô la Mỹ/tiền đồng trong suốt thời gian qua. Dù phía Việt Nam đã tích cực đàm phán để tìm kiếm một thỏa thuận thương mại tốt hơn, nhưng khả năng thuế suất đánh lên hàng hóa Việt Nam vào Mỹ sẽ khó có thể trở lại mức thấp như trước. Điều này không chỉ tác động tiêu cực lên hoạt động xuất khẩu của Việt Nam mà còn ảnh hưởng đến dòng vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam. Điểm tích cực là xu hướng tiền đồng mất giá thời gian qua phần nào hạn chế bớt ảnh hưởng tiêu cực của các hàng rào thuế quan.

Trong khi nguồn cung ngoại tệ có nguy cơ bị thu hẹp, lực cầu ngoại tệ trong nước vẫn khá lớn. Số liệu cho thấy Kho bạc Nhà nước (KBNN) đã mua gần 1,9 tỉ đô la Mỹ từ đầu năm đến nay. Theo Công ty Chứng khoán VDSC, việc mua đô la Mỹ liên tục của KBNN khiến trạng thái ngoại tệ của hệ thống giảm đáng kể so với đầu năm, còn khoảng 750 triệu đô la Mỹ tại thời điểm giữa tháng 6-2025. Trong khi đó, nhu cầu ngoại tệ của các doanh nghiệp vẫn duy trì ở mức cao, khi nhiều doanh nghiệp trong nước tranh thủ nhập khẩu hàng hóa, nguyên vật liệu trước rủi ro xung đột quân sự và địa chính trị có thể lại làm đứt gãy, tắc nghẽn chuỗi cung ứng toàn cầu.

Chênh lệch lãi suất đô la Mỹ và tiền đồng trên thị trường liên ngân hàng cũng làm tăng nhu cầu tích trữ đô la Mỹ để thực hiện các hoạt động giao dịch ăn chênh lệch lãi suất. Ngày 23-6-2025, lãi suất qua đêm tiền đồng giảm sâu xuống 1,62%/năm - mức thấp kỷ lục kể từ tháng 3-2024, khiến cho chêch lệch lãi suất đô la Mỹ và tiền đồng kỳ hạn qua đêm giảm về mức tương đương giai đoạn tháng 9-2024. Trước tình thế này, ngày 24-6-2025 nhà điều hành đã phát hành tín phiếu trở lại sau hơn ba tháng tạm dừng.

Kể từ đó đến nay, lãi suất trên thị trường liên ngân hàng đã liên tục tăng trở lại, và phiên ngày 30-6-2025 vừa qua chứng kiến lãi suất qua đêm tăng vọt lên mức 7,6%/năm, tăng 6% chỉ trong vòng một tuần, trong bối cảnh nhu cầu thanh khoản hệ thống thường tăng mạnh vào giai đoạn cuối quí - trước thời điểm chốt báo cáo tài chính của các ngân hàng. Hệ quả là NHNN đã bơm ròng hơn 52.904 tỉ đồng cho hệ thống ngân hàng trong ngày 30-6, sau khi đã đã bơm ròng 39.858 tỉ đồng trong tuần trước, tập trung vào hai phiên ngày 26 và 27-6. Lãi suất tiền đồng liên ngân hàng tăng mạnh giúp thu hẹp chênh lệch lãi suất đô la Mỹ và tiền đồng, góp phần giảm áp lực lên tỷ giá.

Dự báo

Quyết định tạm hoãn thuế đối ứng trong vòng 90 ngày của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ hết hạn vào ngày 9-7-2025. Đây sẽ là tâm điểm của các thị trường trong những ngày tới, có lẽ cũng là lý do khiến tỷ giá đô la Mỹ/tiền đồng trong nước chịu áp lực không nhỏ trong những ngày gần đây. Một thỏa thuận thương mại giữa Việt Nam và Mỹ với thuế suất nếu hợp lý - kịch bản đang được kỳ vọng lớn nhất, sẽ phần nào dỡ bỏ những lo ngại cho thị trường ngoại hối.

Cuộc họp của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) vào cuối tháng 7 này cũng được kỳ vọng sẽ chứng kiến ngân hàng trung ương lớn nhất thế giới tiếp tục cắt giảm lãi suất cơ bản đô la Mỹ, sau hơn nửa năm tạm ngừng vì lo ngại áp lực lạm phát trở lại. Điều này sẽ góp phần thu hẹp chênh lệch lãi suất đô la Mỹ và tiền đồng, dòng vốn quốc tế có thể đảo chiều, góp phần giảm bớt áp lực tỷ giá và hỗ trợ cân đối vĩ mô

Dù vậy, phần lớn dự báo cho rằng xu hướng đi lên của tỷ giá đô la Mỹ/tiền đồng vẫn sẽ duy trì trong nửa cuối năm 2025, khi cân đối cung - cầu ngoại tệ vẫn sẽ căng thẳng. Công ty Chứng khoán VDSC lưu ý thặng dư thương mại đã giảm dần trong các tháng gần đây, còn dòng vốn đầu tư nước ngoài sẽ dịch chuyển khi câu chuyện thuế quan rõ ràng hơn và áp lực tăng trưởng sẽ dẫn đến việc thúc đẩy tín dụng và đầu tư công; từ đó quan ngại rằng kỳ vọng lạm phát tăng trong tương lai có thể khiến nhu cầu tích trữ đô la Mỹ gia tăng.

Còn Công ty Chứng khoán VPBankS nhận định dù Fed sẽ cắt giảm lãi suất nhưng tỷ giá đô la Mỹ/tiền đồng vẫn sẽ gặp nhiều áp lực từ những biến động kinh tế - chính trị toàn cầu và những điều chỉnh liên tục trong chính sách thương mại quốc tế. NHNN dù áp dụng chính sách linh hoạt kết hợp can thiệp kịp thời qua các phiên bán ngoại tệ kỳ hạn để ổn định thị trường, nhưng nhu cầu nhập khẩu vào mùa cao điểm, cùng với dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) chưa thực sự vững chắc và nguy cơ suy yếu cán cân thương mại sẽ khiến tiền đồng khó tránh khỏi sức ép mất giá.

Trong một diễn biến khác, ông Paulo Medas - Trưởng đoàn Điều IV của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), gần đây nhận định rằng Việt Nam nên kiên định tập trung vào neo giữ kỳ vọng lạm phát. Việc cho phép tỷ giá biến động linh hoạt sẽ có ý nghĩa vô cùng quan trọng khi nền kinh tế điều chỉnh để thích ứng với cú sốc từ bên ngoài. Có thể cân nhắc nới lỏng tiền tệ ở mức độ nào đó trong trường hợp lãi suất toàn cầu giảm như dự kiến và lạm phát giảm.

Tuy nhiên, khoảng đầu năm 2024, cước vận tải container đã tăng gấp đôi, thậm chí gấp ba lần so với năm 2023[2] trong khi các quy định về giảm phát thải carbon ngày càng nghiêm ngặt, đặc biệt từ thị trường châu Âu với Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon (CBAM) sẽ có hiệu lực từ năm 2026. Điều này đã buộc ngành thủy sản phải nhanh chóng chuyển đổi sang các mô hình vận chuyển và sản xuất xanh hơn để phù hợp với thời đại.

Áp lực chuyển đổi sang vận chuyển lạnh không carbon

Việt Nam là một trong những quốc gia xuất khẩu thủy sản hàng đầu thế giới. Năm 2024, kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam vượt 10 tỷ USD, tăng 12.1% so với năm 2023. Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), mục tiêu xuất khẩu năm 2025 dự kiến 11 tỷ USD. Ba nhóm sản phẩm chủ lực dẫn dắt tăng trưởng xuất khẩu gồm tôm (4 tỷ USD), cá tra (2 tỷ USD) và cá ngừ (1 tỷ USD).

Tuy nhiên, để duy trì được tốc độ tăng trưởng này, ngành thủy sản Việt Nam đang đối mặt với áp lực ngày càng tăng từ các thị trường xuất khẩu chính như EU, Mỹ và Nhật Bản về việc giảm dấu chân carbon trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Hệ thống vận chuyển lạnh, một thành phần không thể thiếu trong chuỗi cung ứng thủy sản, đặt ra yêu cầu chuyển đổi sang công nghệ không phát thải hoặc ít phát thải carbon. Áp lực càng trở nên rõ ràng khi Việt Nam đặt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu 454 tỷ USD vào năm 2025, tăng 12% so với năm 2024. Trong bối cảnh đó, việc duy trì sức cạnh tranh của ngành thủy sản đòi hỏi chất lượng sản phẩm, quy trình sản xuất và vận chuyển phải đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe.

Hệ thống vận chuyển lạnh đóng vai trò then chốt trong việc duy trì chất lượng, độ tươi của sản phẩm thủy sản từ khâu thu hoạch đến người tiêu dùng cuối cùng. Theo Viện Lạnh Quốc tế (IIR), khoảng 12% lượng thực phẩm sản xuất toàn cầu năm 2017 bị mất đi do chuỗi lạnh không đầy đủ[3]. Đối với các sản phẩm thủy sản có giá trị cao như tôm, cá tra và cá ngừ của Việt Nam, một hệ thống chuỗi cung ứng lạnh hiệu quả giảm thiểu tổn thất sau thu hoạch, là yếu tố quan trọng để tiến vào những thị trường khó tính.

Theo báo cáo của Hiệp hội Chuỗi Lạnh Toàn cầu (GCCA), Việt Nam có tiềm năng to lớn về đầu tư phát triển chuỗi lạnh, đặc biệt là dẫn đầu bởi ngành thủy sản. Tuy nhiên, để đáp ứng yêu cầu về giảm phát thải carbon, ngành vận chuyển lạnh cần có những bước chuyển đổi mạnh mẽ về công nghệ và quy trình vận hành.

Thực trạng hệ thống vận chuyển lạnh và phát thải carbon

Thị trường logistics chuỗi cung ứng lạnh tại Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm chất lượng thực phẩm, dược phẩm và thúc đẩy xuất khẩu nông, thủy sản. Theo TechSci Research, quy mô thị trường logistics lạnh Việt Nam đạt 163.3 triệu USD vào năm 2023 và dự báo sẽ tăng lên 363.5 triệu USD vào năm 2029, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) 14.1% giai đoạn 2025–2029.

Trong lĩnh vực bất động sản khu công nghiệp, kho lạnh đang phát triển mạnh, thu hút đầu tư đáng kể nhà đầu tư trong nước lẫn quốc tế. Theo Makreo Research, dự kiến từ 2024 đến 2028 sẽ có 13 dự án kho lạnh mới được triển khai, nâng tổng công suất kho lạnh tại Việt Nam lên khoảng 1.8 triệu pallet vào năm 2030. Sự mở rộng này đáp ứng nhu cầu bảo quản và vận chuyển các sản phẩm nhạy cảm nhiệt độ ngày càng tăng, nhất là khi xuất khẩu thủy sản và nhập khẩu thực phẩm, dược phẩm phát triển mạnh.

Mặc dù có sự phát triển nhanh chóng về số lượng và công suất, hệ thống vận chuyển lạnh của Việt Nam vẫn phụ thuộc chủ yếu vào các công nghệ sử dụng nhiên liệu hóa thạch, đặc biệt là diesel cho vận tải lạnh và điện lưới (phần lớn được sản xuất từ nhiên liệu hóa thạch) cho kho lạnh.

Theo nghiên cứu từ Zemo Partnership, các bộ phận làm lạnh trên các phương tiện được trang bị hệ thống này sẽ làm tăng trung bình 11% lượng khí thải CO₂ so với phương tiện tiêu chuẩn không có hệ thống làm lạnh khi vận chuyển. Đội xe vận tải đường bộ có trang bị hệ thống lạnh thải ra hơn 5,600 kg tấn (kt) CO₂ vào tổng lượng khí thải của ngành vận tải đường bộ, trong đó hơn 80% đến từ xe tải hạng nặng trang bị hệ thống làm lạnh[4].

Đối với cơ sở kho lạnh, mức tiêu thụ điện năng đặc biệt cao. Theo Hội đồng Kinh tế Năng lượng Hiệu quả Mỹ, nhu cầu điện năng mỗi m2 kho lạnh tốn gần 645 kW/năm, chủ yếu do hệ thống làm lạnh chiếm hơn 70% tổng mức tiêu thụ[5]. Qua đó, các doanh nghiệp kho lạnh đặc biệt dễ bị ảnh hưởng trước biến động giá điện và tăng lượng khí thải carbon.

So với các quốc gia trong khu vực, Việt Nam vẫn trong giai đoạn đầu của quá trình chuyển đổi sang vận chuyển lạnh không carbon. Theo IIR, việc cải thiện chuỗi cung ứng lạnh sẽ làm tăng lượng khí thải CO₂ từ thiết bị lạnh lên 126%, tương đương từ 261 triệu tấn CO₂ lên 589 triệu tấn CO₂. Tuy nhiên, việc mở rộng chuỗi cung ứng lạnh sẽ giúp tránh được 290 triệu tấn thực phẩm bị thất thoát, tương đương 55% lượng thất thoát thực phẩm do chuỗi cung ứng lạnh chưa hoàn thiện gây ra[6].

Chi phí và thách thức trong chuyển đổi sang vận chuyển lạnh không carbon

Chuyển đổi sang hệ thống vận chuyển lạnh không carbon đòi hỏi đầu tư đáng kể vào nhiều loại công nghệ mới, từ phương tiện vận chuyển đến hệ thống làm lạnh và giám sát. Ngoài ra, chi phí đầu tư ban đầu cho các hệ thống làm lạnh sử dụng năng lượng tái tạo như năng lượng mặt trời có thể cao hơn nhiều so với hệ thống truyền thống sử dụng nhiên liệu hóa thạch.

Một trong những giải pháp đang được quan tâm là năng lượng mặt trời cho cơ sở kho lạnh. Theo Phòng thí nghiệm Năng lượng Tái tạo Quốc gia (NREL), chi phí vận hành và bảo trì (O&M) các dự án năng lượng mặt trời thương mại vào khoảng 18-20 USD mỗi kW/năm. Mặc dù chi phí đầu tư ban đầu cao, nhưng tiết kiệm chi phí dài hạn và lợi ích môi trường có thể làm năng lượng mặt trời trở thành một khoản đầu tư có giá trị đối với các cơ sở kho lạnh.

Với phương tiện vận chuyển, việc chuyển đổi từ xe tải lạnh chạy diesel sang xe điện cũng đòi hỏi đầu tư lớn. Hiện nay, giá của một xe tải lạnh điện có thể cao hơn nhiều so với xe diesel tương đương. Ngoài ra, cơ sở hạ tầng sạc điện cho xe tải điện lạnh vẫn còn hạn chế ở Việt Nam.

Dù chi phí đầu tư ban đầu cao, nhưng các hệ thống vận chuyển lạnh không carbon thường có chi phí vận hành thấp hơn trong dài hạn. Theo nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Điện lực Hoa Kỳ (EPRI), các đơn vị làm lạnh vận tải điện (eTRU) sử dụng điện lưới có thể giảm chi phí vận hành từ 1.41 đến 2.68 USD cho mỗi giờ hoạt động của động cơ so với thiết bị diesel truyền thống. Ngoài ra, hệ thống điện cũng yêu cầu ít bảo trì hơn, nhờ cấu trúc đơn giản và hiệu suất cao hơn[7]. Đặc biệt, chi phí bảo trì cho xe tải điện lạnh chỉ bằng 1/3 xe tải chạy bằng diesel truyền thống (0.5 USD/giờ so với 1.5 USD/giờ)[8].

Tuy nhiên, thách thức nằm ở chi phí thay thế pin. Tuổi thọ của pin thường kéo dài một khoảng thời gian nhất định, tùy thuộc vào mức độ sử dụng và điều kiện vận hành. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải chủ động đưa khoản chi phí này vào kế hoạch tài chính dài hạn.

Hệ quả nếu không chuyển đổi vận chuyển lạnh

Trong 10 tháng đầu năm 2024, kim ngạch xuất khẩu thủy sản Việt Nam vào EU tăng 17% so với cùng kỳ năm trước[9], EU vẫn là thị trường chiến lược. Nếu doanh nghiệp không cải thiện khâu vận chuyển lạnh, làm gia tăng lượng phát thải CO₂ đáng kể và chưa có giải pháp trung hòa thì giá thành sản phẩm có thể bị đội lên do ảnh hưởng từ thuế carbon. Điều này có thể khiến nhiều đối tác quốc tế chuyển sang các nhà cung cấp có chuỗi logistics xanh hơn, đẩy doanh nghiệp Việt vào nguy cơ mất hợp đồng.

Việc phụ thuộc vào hệ thống chuỗi cung ứng lạnh không tối ưu, sử dụng động cơ diesel, thiếu năng lượng sạch và kiểm soát nhiệt độ kém sẽ khiến các sản phẩm thủy sản có nguy cơ cao bị hư hỏng, giảm chất lượng và mất độ tươi trong quá trình vận chuyển. Điều này ảnh hưởng đến giá bán, giảm khả năng đàm phán với khách hàng quốc tế.

Mặt khác, Nếu doanh nghiệp không chủ động chuyển đổi sang công nghệ vận hành xanh sẽ phải đối mặt với "thiệt hại kép": vừa gánh chi phí cao trong dài hạn, vừa không thể tiếp cận các chính sách ưu đãi như tín dụng xanh, hỗ trợ lãi suất,… vốn đang ngày càng trở thành tiêu chí bắt buộc trong chuỗi cung ứng quốc tế.

Ảnh hưởng đến thương hiệu quốc gia và mục tiêu xuất khẩu xanh nếu không bắt kịp xu hướng chuyển đổi này, sẽ ảnh hưởng đến bản thân các doanh nghiệp và làm suy giảm hình ảnh quốc gia về năng lực cung ứng bền vững.

[1] https://trungtamwto.vn/hiep-dinh-khac/28480-xuat-khau-thuy-san-tiep-tuc-giu-vung-vi-tri-thu-3-the-gioi

[2] https://business.gov.vn/cms/tin-tuc-su-kien/chi-tiet/1727/cuoc-van-tai-bien-tang-cao-gay-kho-cho-doanh-nghiep

[3] https://efriarc.pt/wp-content/uploads/2022/09/IIR_Informatory-Note-The-carbon-footprint-of-the-cold-chain-.pdf

[4] https://www.zemo.org.uk/news-events/news,zemo-study-confirms-emissions-from-vehicles-auxiliary-transport-refrigerati_4669.htm

[5] https://www.powerflex.com/blog/solar-cold-storage

[6] https://efriarc.pt/wp-content/uploads/2022/09/IIR_Informatory-Note-The-carbon-footprint-of-the-cold-chain-.pdf

[7] https://www.cooperative.com/programs-services/bts/documents/fact sheets/etrus-factsheet-march-2021.pdf

[8] https://ww2.arb.ca.gov/sites/default/files/2020-08/Preliminary TRU Cost Doc 08202020.pdf

[9] https://tapchicongthuong.vn/thuc-trang-xuat-khau-thuy-san-viet-nam-2024-va-dinh-huong-cho-nam-2025-139026.htm

Theo chỉ đạo, NHNN cần xây dựng bộ tiêu chí kiểm soát an toàn tín dụng, thay thế cho việc áp trần tăng trưởng tín dụng từng năm, và báo cáo Thủ tướng trong tháng 7.

Hạn mức tín dụng – hay còn gọi là "room" tín dụng – đã được NHNN áp dụng hơn một thập kỷ qua, nhằm kiểm soát tổng dư nợ và phục vụ các mục tiêu vĩ mô như kiểm soát lạm phát, điều hành lãi suất, cung tiền. Tuy nhiên, cơ chế này đến nay được cho là không còn phù hợp, một số trường hợp còn khiến hạn chế khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp khi ngân hàng “cạn room”.

Trên thực tế, NHNN đã bắt đầu lộ trình nới lỏng và tiến tới xóa bỏ cơ chế hạn mức, với việc miễn trừ room tín dụng cho các chi nhánh ngân hàng nước ngoài từ năm 2023. Với các tổ chức tín dụng trong nước, cơ quan quản lý cũng đang rà soát để điều chỉnh dần. Dù vậy, NHNN vẫn lo ngại việc bỏ hoàn toàn công cụ này có thể dẫn đến cuộc đua lãi suất và làm gia tăng rủi ro tín dụng như giai đoạn trước 2011.

Năm nay, Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng GDP từ 8% trở lên và hướng tới mức hai con số trong những năm tiếp theo. Để hỗ trợ mục tiêu này, tăng trưởng tín dụng ngành ngân hàng được đặt ở mức khoảng 16%, cao hơn 0,92 điểm phần trăm so với mức thực hiện năm 2024.

Tính đến ngày 26/6, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt hơn 16,9 triệu tỷ đồng, tăng 8,3% so với cuối năm ngoái và 18,87% so với cùng kỳ. Đây là mức tăng cao nhất trong hai năm trở lại.

Từ đầu năm, NHNN vẫn giữ nguyên các mức lãi suất điều hành, qua đó góp phần ổn định mặt bằng lãi suất trên thị trường. Hiện lãi suất cho vay bình quân đang ở mức 6,38%/năm, giảm khoảng 0,6 điểm phần trăm so với cuối năm 2024.

Tại hội nghị, Thủ tướng nhấn mạnh NHNN cần tiếp tục duy trì ổn định thị trường tiền tệ, ngoại hối, và trình Nghị định sửa đổi Nghị định 24 về quản lý thị trường vàng trong tháng 7. Đồng thời, chỉ đạo hệ thống ngân hàng giảm lãi suất cho vay, đảm bảo cung ứng đủ vốn tín dụng phục vụ tăng trưởng.

Ngoài lĩnh vực ngân hàng, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương đẩy mạnh huy động tổng đầu tư toàn xã hội, với mục tiêu tăng từ 11–12% so với năm 2024. Các địa phương phải đảm bảo giải ngân 100% vốn đầu tư công trong năm nay, và hoàn thành xây dựng 100.000 căn nhà ở xã hội trước ngày 31/12/2025./.

Chốt phiên, chỉ số S&P 500 tăng 0,47% lên 6.227,42 điểm – thiết lập mức đỉnh lịch sử mới cả trong phiên lẫn khi đóng cửa. Chỉ số Nasdaq Composite tăng 0,94% lên 20.393,13 điểm, cũng ghi nhận mức đóng cửa cao kỷ lục. Ngược lại, Dow Jones giảm nhẹ 10,52 điểm (tương đương 0,02%), còn 44.484,42 điểm.

Sự bứt phá của S&P 500 diễn ra ngay sau khi ông Trump đăng tải trên nền tảng Truth Social, cho biết Mỹ và Việt Nam đã đạt được một thỏa thuận thương mại. Cổ phiếu Nike – doanh nghiệp có khoảng 50% sản lượng giày dép được sản xuất tại Việt Nam và Trung Quốc – bật tăng tới 4%.

Tuy nhiên, đà tăng của thị trường bị kiềm chế phần nào bởi báo cáo từ ADP cho thấy khu vực tư nhân Mỹ đã mất 33.000 việc làm trong tháng 6, đánh dấu lần sụt giảm đầu tiên kể từ tháng 3/2023. Trước đó, giới phân tích dự báo nền kinh tế sẽ tạo thêm 100.000 việc làm trong tháng.

Báo cáo của ADP khiến nhà đầu tư thận trọng hơn trước báo cáo việc làm chính thức do Bộ Lao động Mỹ công bố vào ngày 3/7. Các chuyên gia kinh tế hiện dự báo nền kinh tế Mỹ có thể chỉ tạo thêm 110.000 việc làm trong tháng 6.

Nếu số liệu sắp công bố tiếp tục gây thất vọng, khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ phải xem xét hạ lãi suất tại cuộc họp cuối tháng 7 càng trở nên hiện hữu. Theo công cụ FedWatch của CME Group, xác suất Fed hạ lãi suất đã tăng lên 23%, so với mức 21% ghi nhận một ngày trước đó.

Bên cạnh đó, thị trường cũng theo dõi sát diễn biến của dự luật thuế và chi tiêu do ông Trump đề xuất – vừa được Thượng viện thông qua hôm 1/7. Tuy nhiên, dự luật này vẫn phải quay trở lại Hạ viện, nơi đang gặp sự phản đối mạnh từ một bộ phận nghị sĩ đảng Cộng hòa./.