Xây cầu, mở đường giải cứu kẹt xe: Hiệu quả đến đâu?



  • Trong nhiều năm qua, kẹt xe luôn là vấn đề gây nhiều bức xúc cho cư dân sống và làm việc tại các thành phố lớn. Giải quyết vấn đề này, thường là các công trình xây cầu, mở đường với số tiền hàng tỷ đồng được thực hiện. Tuy nhiên, đây có phải là phương án duy nhất và thật sự đã giải quyết được cái gốc của vấn đề?

    Các công trình cấp bách giải cứu kẹt xe tại TP. HCM

    Trong giai đoạn hiện nay, để giải quyết vấn đề kẹt xe, TP. HCM đã, đang và sẽ thực hiện 80 dự án công trình xây dựng. Từ ý kiến đề xuất của UBND TP. HCM, Thủ tướng Chính phủ đã cho phép TP. HCM thực hiện cơ chế đặc thù đầu tư xây dựng một số công trình cấp bách nhằm giảm ùn tắc giao thông.

    Tại khu vực sân bay Tân Sơn Nhất có 6 dự án, với tổng vốn đầu tư là 1.380 tỷ đồng. Cụ thể: Xây dựng 2 cầu vượt tại nút giao thông đường Trường Sơn - Hồng Hà (Q.Tân Bình); xây dựng cầu vượt tại nút giao thông Nguyễn Thái Sơn - Nguyễn Kiệm (Q.Gò Vấp) theo lệnh khẩn cấp; đồng thời còn có 4 dự án mở rộng đường gồm: Mở rộng đường Hoàng Minh Giám đoạn gần đường Phổ Quang (Q.Phú Nhuận), mở rộng đường Cộng Hòa (Q.Tân Bình) đoạn cạnh nút giao thông Lăng Cha Cả, mở rộng đường Hoàng Hoa Thám (Q.Tân Bình) đoạn từ Cộng Hòa vào sân bay, mở rộng đoạn đường Phan Thúc Duyện (Q.Tân Bình).

    Trong khi đó, sẽ có 14 dự án với tổng số vốn đầu tư là 4.995 tỷ đồng nhằm giải quyết tình trạng ùn tắc giao thông nặng nề và kéo dài trên các tuyến đường Đồng Văn Cống, Nguyễn Thị Định, xa lộ Hà Nội, Mai Chí Thọ... Trong đó, một số dự án đáng chú ý là: Xây dựng nút giao thông Mỹ Thủy (Q.2); nâng cấp hoàn thiện đường vành đai phía Đông đoạn từ cầu Mỹ Thủy đến cầu Rạch Chiếc; xây dựng đường mới kết nối từ cảng Cát Lái đến đường vành đai 2.

    Sở Giao thông vận tải (GTVT) TP. HCM cũng đề nghị Tổng công ty đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam đầu tư xây dựng nút giao thông An Phú (giao lộ Lương Định Của - đường nối vào đường cao tốc TP. HCM - Long Thành Dầu Giây). Ngoài ra, Sở GTVT TP. HCM cũng cho biết sẽ triển khai thi công 55 công trình với tổng vốn đầu tư 32.200 tỷ đồng xây dựng các tuyến đường giao thông khu vực trung tâm và cửa ngõ TP. HCM. Trong đó, một số công trình đáng chú ý là: Xây dựng cầu vượt ngã sáu Gò Vấp (Q.Gò Vấp); xây dựng cầu Nguyễn Văn Cừ kết nối với đường Võ Văn Kiệt (Q.5 - Q.8); xây dựng cầu Nguyễn Tri Phương kết nối với đường Võ Văn Kiệt (Q.5 - Q.8); xây dựng hầm chui tại nút giao thông An Sương (Q.12 - Hóc Môn); xây dựng cầu Nhị Thiên Đường 1 (Q.8).

    Hiệu quả đến đâu?

    TP. HCM luôn là nơi phát triển năng động nhất cả nước. Điều này đã làm cho thành phố trở thành nơi thu hút một lượng lớn người dân ở các địa phương khác về làm ăn và sinh sống. Cùng với đó, sự gia tăng dân số tự nhiên làm cho dân số thành phố có mức tăng khá cao. Sự gia tăng dân số làm cho nhu cầu vận chuyển và đi lại tại thành phố gia tăng với tốc độ rất cao. Mật độ người di chuyển trên đường trở nên đông đúc. Sự đông đúc này, cộng với quá trình quy hoạch và xây dựng chưa hợp lý và thiếu tầm nhìn là nguyên nhân cơ bản dẫn đến hiện tượng kẹt xe. Trong tình hình như vậy, thay vì phát triển đa cực thì nhiều nơi trong trung tâm thành phố lại mọc lên nhiều cao ốc. Thay vì phát triển hệ thống xe buýt giao thông công cộng thì thành phố lại để cho các phương tiện giao thông cá nhân (nhất là xe ô tô) phát triển nằm ngoài sự kiểm soát. Thay vì phát triển hướng ngoại và kết nối với các tỉnh trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam thì thành phố lại tạo điều kiện cho các dòng lưu thông được thuận tiện trong trung tâm thành phố…

    Trong năm 2017, TP. HCM sẽ thực hiện nhiều dự án công trình giao thông, cả thành phố trở thành đại công trường với hy vọng hạn chế nạn kẹt xe. Ngoại trừ các công trình cấp bách giải quyết kẹt xe tại sân bay Tân Sơn Nhất và khu vực cảng Cát Lái, nơi phải tiếp nhận một lượng lớn dòng di chuyển, thì các công trình khác đều một cách vô tình khuyến khích cho những hướng phát triển sai lầm đã nêu. Các công trình này khi được xây sẽ càng tạo nên sức hút rất lớn đối với các dòng xe ngày càng tập trung hơn vào khu vực trung tâm thành phố. Đứng ở góc độ hành vi con người, đa số sẽ luôn tìm cách tránh né các khó khăn và lựa chọn con đường thuận tiện, dễ dàng hơn. Các công trình giải cứu kẹt xe đã không tạo động cơ thay đổi cho cư dân lựa chọn hướng đi khác hiệu quả hơn, hay thay đổi cách thức đi lại để đỡ khó khăn hơn… mà ngược lại sẽ tập trung hơn vào việc di chuyển bằng phương tiện cá nhân. Chính sách nếu vẫn theo hướng khuyến khích phương tiện cá nhân như thế này thì khả năng thay đổi về lâu dài là càng khó khăn, gây ảnh hưởng không tốt đến quá trình phát triển giao thông đô thị.

    Về hiệu quả lâu dài, với sự phát triển của khoa học công nghệ, các phương tiện giao thông công cộng và các phương tiện đi lại hiệu quả hơn sẽ xuất hiện và phục vụ tốt hơn cho nhu cầu của con người. Lúc đó, các công trình giải quyết vấn đề kẹt xe cho các phương tiện cá nhân sẽ không còn hoặc ít còn tác dụng, về lâu dài đây sẽ là sự lãng phí. Hiệu quả của những công trình này dường như chỉ được đánh giá ở góc độ của ngành Giao thông vận tải, do đó, sẽ thiếu đi tính tổng thể cho toàn bộ quá trình hoạch định sự phát triển của thành phố. Giao thông thành phố nên được đánh giá trong bối cảnh tác động tổng thể đến sự phát triển kinh tế - xã hội, cả khía cạnh lượng và chất. Nên có đánh giá về các xu hướng vận động và phát triển khách quan để có những giải pháp nhẹ nhàng và hiệu quả hơn. Cần có những lực tác động vừa kéo vừa đẩy. Các chính sách đưa ra để giải quyết nạn kẹt xe cần theo phương châm “giảm bớt” chứ không phải là “tăng thêm” sự đông đúc của phương tiện cá nhân.

    Trong khi định hướng phát triển của thành phố là nhằm kéo giãn dân thì các công trình giải cứu kẹt xe lại có chiều tác động ngược lại là “thu - kéo” thêm dòng lưu thông về trung tâm. Như vậy, biện pháp công trình giao thông này là chưa tối ưu. Sự bố trí các công trình giao thông cần được xem xét trong mối tương quan với sự bố trí các cơ sở, văn phòng trên địa bàn. Cả hai thành phần này cần được ước lượng sức thu hút để sự phân bố các luồng giao thông là hài hòa. Thành phố cần một mặt thúc đẩy sự phát triển phương tiện giao thông công cộng, mặt khác cần có chính sách để “không khuyến khích” sự tăng thêm và tập trung của phương tiện cá nhân. Các công trình giao thông cũng cần được tính toán và hoạch định để theo hướng khuyến khích sự giãn dân và thay đổi hành vi người lưu thông là đi bằng phương tiện giao thông công cộng. Thành phố nên dành nguồn vốn dự định hình thành các công trình chống kẹt xe ở trung tâm thành phố để phát triển thêm và tái bố trí các tuyến xe buýt thuận lợi, tối ưu và hiệu quả hơn cho người dân. Các tuyến xe buýt này có thể linh hoạt trong quá trình phát triển nhằm góp phần định hướng lưu thông, kéo giãn dân và hình thành lộ trình di chuyển hợp lý và hiệu quả.

    Các công trình chống kẹt xe là rất cần thiết và cấp bách. Tuy nhiên, Thành phố cũng cần có những chiến lược chuyển đổi phương thức lưu thông của cư dân. Hiệu quả trước mắt nhiều khi sẽ làm chúng ta hài lòng nhưng về lâu dài thì có thể gây ra nhiều hệ lụy khó khăn hơn cho quá trình phát triển. Thành phố cần có sự tính toán và cân nhắc cẩn thận vì sự phát triển bền vững, căn cơ và hiện đại của hệ thống giao thông đô thị tại TP. HCM.

    Nguồn: www.vlr.vn


Log in to reply
 

Looks like your connection to DDVT was lost, please wait while we try to reconnect.