TRANH CHẤP LIÊN QUAN ĐẾN VIỆC TÀU ĐI CHỆCH HƯỚNG



  • TRANH CHẤP LIÊN QUAN ĐẾN VIỆC TÀU ĐI CHỆCH HƯỚNG

    Chủ tàu có nghĩa vụ cho tàu chạy theo tốc độ bình thường, theo tuyến đường thông thường mà tàu đó vẫn đi. Tuy nhiên trong một số trường hợp đặc biệt, tàu vẫn được phép đi chệch đường.

    Theo tập quán hàng hải, khi tàu đi chệch đường để cứu hoặc cố gắng cứu sinh mạng hay tài sản trên biển, hoặc vì bất cứ lý do chệch đường chính đáng nào thì sự chệch đường chính đáng này sẽ không bị coi là vi phạm hợp đồng, và chủ tàu sẽ không chịu trách nhiệm về bất kì mất mát hoặc hư hỏng nào phát sinh từ sự chệch đường đó. Tuy nhiên nếu tàu chệch đường vì mục đích xếp hàng hay dỡ hàng hoặc hành khách thì bị coi là "chứng cứ đầu tiên" của việc đi chệch đường không hợp lý.

    Trong thực tiễn hàng hải ngày nay, các hợp đồng mẫu in sẵn thường có điều khoản cho phép tàu đi chệch đường trong một số trường hợp nhất định trong đó có việc đi chệch đường cứu người và/hoặc tài sản, chẳng hạn hợp đồng mẫu GENCON, CONTINENT GRAIN C/P, CUBASUGAR (1973) thậm chí hợp đồng NORTH AMERICAN GRAIN C/P 1973 còn quy định chủ tàu không chịu trách nhiệm đền bù những thiệt hại, mất mát do tàu đi chệch đường hợp pháp gây ra. Tất nhiên khi ký kết hợp đồng có sử dụng điều khoản đó và sử dụng đến mức độ nào còn tuỳ thuộc vào ý chí của đôi bên.

    tàu Olympias đi chệch đường quy định trong hợp đồng để cứu giúp một tàu khác đang bị nạn, nhưng không đơn thuần cứu thuyền viên. tàu cố kéo tàu bị nạn vào một cảng khác và trong khi thực hiện công việc lai dắt này, chính tàu Olympias lại bị mắc cạn và bị tổn thất cùng với số hàng trêntàu.

    Toà xử rằng chủ tàu phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại về hàng hoá do tàu đi chệch đường không hợp pháp (unjustifiable). Chủ tàu cũng không được vận dụng điều khoản miễn trừ trách nhiệm trong trường hợp “hiểm hoạ của biển” quy định trong hợp đồng.

    Việc tàu đi chệch đường quy định trong hợp đồng vì mục đích cứu sinh mạng con người đang gặp nạn trên biển là hành động hợp pháp xuất phát từ tính nhân đạo của con người và cũng là “nghĩa vụ bắt buộc” đối với các tàu thuyền khác khi nhận được tín hiệu cấp cứu. Tất nhiên phải hiểu rằng dù tàu đi chệch đường hợp pháp, chủ tàu vẫn có nghĩa vụ thực hiện tiếp hợp đồng chuyên chở và chịu trách nhiệm trước chủ hàng về những tổn thất mất mát đối với hàng hoá, đương nhiên do tính hợp pháp của nó, chủ tàu có thể vận dụng điều khoản miễn trừ trách nhiệm trong trường hợp "hiểm hoạ của biển" đã được quy định. Ngược lại, nếu tàu đi chệch đường với mục đích duy nhất là cứu tài sản gồm tàu, hàng và cước phí thì không phải bao giờ cũng được coi là hợp pháp và được hưởng đặc ân nói trên trừ phi trong hợp đồng có quy định cụ thể.

    Mặc dù đã được quy định rõ trong trường hợp nào tàu được phép đi chệch đường, nhưng trên thực tế việc đó vẫn xảy ra "một cách ngẫu nhiên" ngoài dự kiến và cũng có thể do ý đồ riêng của chủ tàu. Điều đó thường đưa lại những tranh chấp phức tạp, nhất là trong trường hợp xảy ra tổn thất về tàu và/hoặc về hàng khi quyền lợi vật chất thuộc về nhiều bên như các chủ hàng, những người bảo hiểm tàu và hàng, và chủ tàu. Mỗi hoàn cảnh đi chệch đường đều có nguyên nhân và hoàn cảnh riêng. Để xác định tính hợp pháp của nó, ngoài việc căn cứ vào tập quán hàng hải quốc tế, cần phải xem xét rõ ý đồ của hành động đó thông qua diễn biến thực tế của sự việc có phù hợp với hợp đồng và thuộc phạm vi của điều khoản quy định về việc đi chệch đường hay không. Cần lưu ý thêm rằng hợp đồng, vận đơn là một bằng chứng pháp lý quan trọng để tham chiếu nếu vận đơn chứa đựng điều khoản tương tự quy định về việc đó.

    Trở lại hoàn cảnh riêng của vụ này như sau: tàu Olympias đang trên đường chở bột mỳ, từ Cronsdadt đi Địa Trung Hải, chợt gặp một tàu bị nạn trong vùng biển Bắc. Thời tiết lúc đó rất đẹp và tàu Olympias đồng ý kéo tàu bị nạn tới Texel để lấy một khoản tiền 1000 bảng Anh. Trong khi thực hiện hợp đồng lai dắt này tàu Olympias bị mắc cạn trên cồn cát và kết quả là tàu bị tổn thất toàn bộ. Mặc dù chủ tàu quả quyết rằng tổn thất đó là một hiểm hoạ ở biển đã được loại trừ trong hợp đồng, phía chủ hàng vẫn đòi chủ tàu bồi thường thiệt hại về hàng hoá vì tàu chệch đường không hợp pháp, bởi lẽ hợp đồng không cho phép tàu đi chệch đường để cứu tài sản. Kết quả, toà đã xử là việc đi chệch đường như nói trên là vi phạm hợp đồng và do đó chủ tàu phải chịu trách nhiệm đền bù giá trị hàng hoá bị tổn thất.



Looks like your connection to DDVT was lost, please wait while we try to reconnect.